ชัดเจน! ม.เกษตรฯ แจงปมกะเพรา ในฐานะจับมือ ซีพีแรม ทำวิจัย

เมื่อวันที่ 25 ตุลาคม 2569 มีรายงานว่า มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ออกมาชี้แจงเกี่ยวกับการจดทะเบียนคุ้มครองพันธุ์พืชใหม่ กะเพราแก้วจุรี 01-04 ซึ่งเป็นผลงานวิจัยร่วมระหว่างมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ กับบริษัท ซีพีแรม จำกัด ผ่านเพจเฟซบุ๊ก Kasetsart University โดยระบุว่า ทางมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ได้ออกมาเปิดเผยข้อเท็จจริงเพื่อสร้างความเข้าใจที่ถูกต้องแก่สังคม ดังนี้

1. ประชาชนและเกษตรกรยังปลูก-ขายกะเพราได้ตามปกติ

- การจดทะเบียนคุ้มครองพันธุ์พืชดังกล่าว คุ้มครองเฉพาะพันธุ์พืชใหม่ (แก้วจุรี 01-04) ที่ได้รับการพัฒนาขึ้นมาเท่านั้น

- ไม่ได้ครอบคลุมกะเพราสายพันธุ์พื้นเมืองหรือพันธุ์ทั่วไป ในประเทศไทย

- เกษตรกรและประชาชนทั่วไปยังคงสามารถปลูกกะเพราพันธุ์เดิมที่มีอยู่ เก็บใบขาย นำไปทำอาหาร หรือเก็บเมล็ดพันธุ์ไว้ปลูกต่อได้ตามปกติ โดยไม่ต้องเปลี่ยนมาซื้อเมล็ดพันธุ์จากบริษัทแต่อย่างใด

2. ทำไมต้องพัฒนากะเพรา "แก้วจุรี"?

การวิจัยนี้จัดทำขึ้นระหว่างปี 2563-2566 โดยมุ่งเน้นแก้โจทย์การผลิตจริงในอุตสาหกรรมอาหาร เช่น การพัฒนาขนาดใบ กลิ่นหอม และคุณลักษณะเฉพาะที่เหมาะกับการนำไปเป็นวัตถุดิบแปรรูปอาหาร

มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ร่วมดำเนินการวิจัยและปรับปรุงพันธุ์กะเพรากับ CPRAM โดยใช้กระบวนการปรับปรุงพันธุ์ร่วมกับเทคนิคการเพิ่มจำนวนชุดโครโมโซม เพื่อคัดเลือกกะเพราที่มีลักษณะเหมาะสมกับการนำไปใช้งาน

จากการวิจัยสามารถพัฒนากะเพราพันธุ์ใหม่ได้จำนวน 4 พันธุ์ ได้แก่ แก้วจุรี 01, 02, 03 และ 04 ซึ่งต่อมา CPRAM ได้นำไปจดทะเบียนคุ้มครองพันธุ์พืชใหม่กับกรมวิชาการ เกษตร

อย่างไรก็ตาม จากข้อกังวลที่ว่า ถ้าเกสรปลิวไปผสมกับกะเพราบ้าน จะโดนจับหรือโดนฟ้องหรือไม่นั้น ขอยืนยันว่าเป็นไปไม่ได้ในทางวิทยาศาสตร์ เพราะกะเพราเป็นพืชผสมตัวเอง และสายพันธุ์ใหม่ของ CP เป็นพืช 4n โครโมโซมต่างจากกะเพราทั่วไป โอกาสผสมข้ามพันธุ์ตามธรรมชาติมีเพียง 0.001% หากผสมติด ลูกที่ออกมาก็จะมีหน้าตาเปลี่ยนไป ไม่เหมือนพันธุ์ที่ขอคุ้มครองไว้ จึงไม่สามารถฟ้องร้องละเมิดสิทธิ์ได้

3. ประโยชน์ที่สังคมและเกษตรกรได้รับจากงานวิจัย

- มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ได้พัฒนาองค์ความรู้และประสบการณ์ด้านการปรับปรุงพันธุ์พืช รวมถึงมีโอกาสสร้างรายได้เพื่อสนับสนุนงานวิจัย

- ด้านเกษตรกร และชุมชน ได้รับการส่งเสริมองค์ความรู้ในการเพาะปลูก และมีโอกาสเชื่อมโยงกับตลาดรับซื้อวัตถุดิบที่แน่นอนผ่านเครือข่ายเกษตรกร

- ด้านผู้บริโภค ได้รับประทานอาหารที่มีวัตถุดิบคุณภาพ กลิ่นและรสชาติดีเยี่ยม ขณะเดียวกันก็ยังมีตัวเลือกซื้อกะเพราพันธุ์ทั่วไปในท้องตลาดได้เหมือนเดิม

- ด้านเศรษฐกิจและการเกษตรไทย ช่วยยกระดับศักยภาพนักวิจัยไทย สร้างนวัตกรรมเพิ่มมูลค่าให้พืชเศรษฐกิจ และศึกษาวิจัยทรัพยากรพันธุกรรมพืชควบคู่ไปกับการรักษาสิทธิของชุมชนตามกฎหมาย

มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ยืนยันมุ่งมั่นสร้างสรรค์งานวิจัยเพื่อประโยชน์สูงสุดของเกษตรกร ประชาชน และการพัฒนาประเทศอย่างยั่งยืน

ข้อมูลจาก ศูนย์วิจัยและพัฒนาพืชผักเขตร้อน ภาควิชาพืชสวน คณะเกษตร กำแพงแสน