กระจ่างเเล้ว! อ.ช้าง ไขข้อข้องใจ ผิดหรือไม่ผิด เมื่อยิงโจรในบ้าน

เมื่อวันที่ 13 สิงหาคม 2569 พ.ต.ท.ดร.ธนันวัฒน์ ธีรพัฒน์ชญากุล นายตำรวจและอาจารย์ประจำกลุ่มงานคณาจารย์ คณะตำรวจศาสตร์ โรงเรียนนายร้อยตำรวจ ผู้เชี่ยวชาญด้านการปราบปรามอาชญากรรมทางเทคโนโลยี ได้ออกมาโพสต์ข้อความ ผ่านบัญชีเฟซบุ๊ก อาจารย์ช้าง มือปราบคอลเซ็นเตอร์ โดยระบุว่า ยิงโจรในบ้าน ผิดกฎหมายเสมอไปจริงหรือไม่ ไขข้อข้องใจเรื่องสิทธิการป้องกันตัว ​จากประเด็นที่มีการแชร์ข้อความว่า ป้องกันตัวในบ้านจริง ๆ ก็ไม่ได้ ลองยิงโจรในบ้านก็ผิดอยู่ดี กฎหมายไม่ได้คุ้มครอง

ผมมิได้มีเจตนาตำหนิหรือวิพากวิจารณ์นโยบายของท่านนายกฯ ที่ต้องการแก้ไขปัญหาความรุนแรงอันเกิดจากอาวุธปืนในสังคมไทย ซึ่งผมก็เห็นด้วยกับการต้องปรับปรุงแก้ไขกฎหมาย พรบ.อาวุธปืน 2490 ที่มีอายุเกือบ 80 ปี

แต่วันนี้ผมขออนุญาตนำหลักกฎหมายอาญามาอธิบายให้ทุกท่านเข้าใจถึงสิทธิของผู้ครอบครองอาวุธปืนถูกกฎหมายอย่างถูกต้องครับ ​ประเด็นที่ว่ายิงโจรบุกบ้านแล้วต้องติดคุกเสมอไปนั้น เป็นความเข้าใจที่คลาดเคลื่อนครับ เพราะประมวลกฎหมายอาญาของไทยได้บัญญัติให้ความคุ้มครองสิทธิในการป้องกันตัวไว้ชัดเจน

ยิงโจรในบ้านอย่างไร ถึง ไม่มีความผิด ตาม ป.อ. มาตรา 68 หากเราใช้อาวุธปืน (ที่ได้รับอนุญาตถูกต้อง) ยิงคนร้ายที่บุกรุกเข้ามา กฎหมายจะคุ้มครองและถือว่าไม่มีความผิด หากเข้าองค์ประกอบเหล่านี้ครับ

- มีภยันตรายที่ผิดกฎหมาย มีคนร้ายบุกรุกเข้ามาในเคหสถาน (ยิ่งเป็นยามวิกาล ยิ่งถือเป็นภัยร้ายแรง)

- ​ภัยนั้นใกล้จะถึงตัว คนร้ายกำลังจะเข้ามาทำร้าย มีอาวุธ หรือสถานการณ์กระชั้นชิดจนรอเจ้าหน้าที่ตำรวจไม่ทัน ​

- ป้องกันสิทธิของตน ทำไปเพื่อปกป้องชีวิต ร่างกาย หรือทรัพย์สินของตัวท่านเองและครอบครัว

- ​กระทำพอสมควรแก่เหตุ ใช้ปืนยิงเพื่อ หยุดยั้ง คนร้ายตามสัดส่วนของภัยที่กำลังเผชิญ ไม่ใช่หมายเอาชีวิตเมื่อไม่มีความจำเป็น ​

แล้วกรณีไหนที่กฎหมาย ไม่คุ้มครอง

การยิงโจรจะมีความผิด (ตาม ป.อ. มาตรา 69) ก็ต่อเมื่อเราทำเกินกว่าเหตุ หรือภัยนั้นได้ผ่านพ้นไปแล้ว เช่น ​โจรทิ้งอาวุธและกำลังวิ่งหนีออกจากบ้านไปแล้ว แต่เราเอาปืนไปยิงไล่หลัง ​คนร้ายบุกรุกเข้ามามือเปล่า ยอมจำนนแล้ว แต่เรากลับใช้อาวุธปืนยิงซ้ำ ​เป็นการสมัครใจทะเลาะวิวาท ท้าทายให้เข้ามาสู้กัน ​

บทสรุป กฎหมายอาญา ให้ความคุ้มครอง ประชาชนที่ปกป้องชีวิตและทรัพย์สินของตนเองอย่างสมเหตุสมผลเสมอครับ หากเหตุการณ์นั้นเป็นภยันตรายที่ใกล้จะถึง และท่านได้กระทำการป้องกันตัวพอสมควรแก่เหตุ ศาลมีแนวคำพิพากษาฎีกาจำนวนมากที่ยกฟ้องและถือเป็นการป้องกันโดยชอบด้วยกฎหมาย ​ขอให้ทุกท่านมีสติในการรับมือกับเหตุการณ์ไม่คาดฝัน และใช้สิทธิทางกฎหมายของตนเองอย่างถูกต้อง