เมื่อวันที่ 31 มกราคม 2569 นายวรภัค ธันยาวงษ์ อดีตนายธนาคารหลายเเห่ง และอดีตรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการคลัง ได้ออกมาโพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊ก Vorapak Tanyawong โดยระบุว่า เมื่อคืนนี้ เงิน-ทองร่วง หุ้นลงแรง สัญญาณเตือน System Risk จากตลาดที่ มั่นใจเกินไป การร่วงลงอย่างรุนแรงของราคาทองคำในช่วงเดียวกับที่ตลาดหุ้นสหรัฐฯ ปรับฐานแรง ไม่ใช่ความบังเอิญ และไม่ใช่สัญญาณว่าทองคำหมดบทบาทในฐานะสินทรัพย์ปลอดภัย หากแต่เป็นภาพสะท้อนของ ความเสี่ยงเชิงระบบ (system risk) ที่ก่อตัวจากโครงสร้างตลาดที่ Long ข้างเดียว

ตัวชี้วัดสำคัญคือ Put-Call Ratio (PCR) ของตลาดทองคำ ซึ่งก่อนเกิดการปรับฐานได้ลดลงสู่ระดับต่ำผิดปกติ สะท้อนว่านักลงทุนจำนวนมากแห่ซื้อ Call options โดยแทบไม่ป้องกันความเสี่ยงฝั่งขาลง ภาวะเช่นนี้ทำให้ตลาดดูแข็งแรง แต่กลับเปราะบางอย่างยิ่ง

ตัวกระตุ้น (trigger) ที่ทำให้ฟองอารมณ์แตก คือข่าวการแต่งตั้ง ประธานธนาคารกลางสหรัฐฯ คนใหม่ ซึ่งตลาดมองว่าเป็นสายเข้มงวดด้านเงินเฟ้อ ส่งผลให้ค่าเงินดอลลาร์แข็งขึ้นทันที และทำให้สมมติฐานสำคัญของฝั่ง bullish ต่อทองคำ เรื่องการอ่อนค่าของดอลลาร์ ถูกตั้งคำถามในชั่วข้ามคืน

เมื่อความเชื่อมั่นถูกกระทบ แรงขายไม่ได้เกิดจากการเปลี่ยนมุมมองพื้นฐานอย่างค่อยเป็นค่อยไป แต่เป็นการ unwind สถานะพร้อมกันทั้งระบบ Call options ถูกปิด ระบบอัลกอริทึมและ stop-loss ถูกกระตุ้น และเกิด forced selling ในสินทรัพย์หลายประเภทพร้อมกัน ทั้งทองคำและหุ้น

สิ่งที่เกิดขึ้นจึงไม่ใช่ ทองแพ้หุ้น แต่คือ leverage แพ้ volatility เมื่อความผันผวนกลับมา ระบบการลงทุนที่พึ่งพาความสงบและความมั่นใจสูงเกินไปจึงเริ่มสั่นคลอน ในระยะถัดไป ประเด็นสำคัญไม่ใช่คำถามว่า ทองคำยังเป็นสินทรัพย์ปลอดภัยหรือไม่ แต่คือ ตลาดได้ปรับฐานโครงสร้างการถือครองเสร็จแล้วหรือยัง การร่วงลงรุนแรงครั้งนี้มีลักษณะของการ reset positioning มากกว่าการเปลี่ยนแนวโน้มระยะยาว หากแรงเก็งกำไรและ leverage ถูกดูดซับออกไปจริง ความผันผวนจะค่อย ๆ ลดลงและเปิดทางให้ราคาทองคำเคลื่อนไหวบนพื้นฐานที่สมดุลมากขึ้น

สิ่งที่ต้องติดตามคือพฤติกรรมของนักลงทุนในตลาดอนุพันธ์ หากความต้องการป้องกันความเสี่ยงกลับมา ขณะที่ราคาทรงตัวได้ นั่นอาจเป็นสัญญาณว่าตลาดเริ่มกลับสู่ภาวะปกติ แต่หากการเก็งกำไรกลับมาเร็วเกินไปโดยที่ความผันผวนยังสูง ความเสี่ยงเชิงระบบอาจยังไม่จบลงง่าย ๆ

เรียบเรียง สยามนิวส์