เมื่อวันที่ 11 ก.พ. นพ.เจษฎ์ บุณยวงศ์วิโรจน์ รองผู้อำนวยการกิจการด้านปฐมภูมิ โรงพยาบาลมหาราชนครราชสีมา โพสต์เฟซบุ๊ก หมอเจด ให้ความรู้เกี่ยวกับพฤติกรรมต่างๆ ที่ทำในชีวิตประจำวันเพิ่มความเสี่ยงเป็นมะเร็งได้ โดยระบุว่า มะเร็งเสี่ยงเพิ่มขึ้น ถ้ายังทำสิ่งนี้ทุกวัน

หลายคนคิดว่ามะเร็งเป็นเรื่องโชค หรือกรรมพันธุ์เท่านั้น แต่ความจริงคือ พฤติกรรมในชีวิตประจำวันมีผลต่อความเสี่ยงมะเร็งมากกว่าที่คิด เพราะมะเร็งมักเริ่มจาก การอักเสบเรื้อรัง การสะสมสารก่อมะเร็ง และภูมิคุ้มกันที่อ่อนลงทีละนิด ถ้ายังทำสิ่งเหล่านี้ทุกวัน ความเสี่ยงอาจเพิ่มขึ้นแบบเงียบๆ โดยไม่รู้ตัวครับ

1. กินของไหม้ ของปิ้งย่างเกรียมบ่อยๆ อาหารที่ไหม้ดำ เช่น หมูปิ้งเกรียม ไก่ย่างไหม้ หรือของทอดซ้ำ ๆ มีสารก่อมะเร็งกลุ่ม PAHs และ HCAs ที่เกิดจากความร้อนสูง สารเหล่านี้สะสมในร่างกาย ทำให้เซลล์อักเสบและกลายพันธุ์ได้ง่าย ถ้ากินเป็นประจำทุกสัปดาห์ ความเสี่ยงมะเร็งทางเดินอาหารจะเพิ่มขึ้นแบบไม่รู้ตัว

2. ดื่มแอลกอฮอล์แม้วันละนิด แต่ต่อเนื่อง หลายคนคิดว่าดื่มนิดเดียวไม่เป็นไร แต่แอลกอฮอล์ถูกเปลี่ยนเป็นสารอะซีตัลดีไฮด์ ซึ่งทำลาย DNA และเพิ่มความเสี่ยงมะเร็งตับ ช่องปาก หลอดอาหาร และเต้านมได้จริง ยิ่งดื่มบ่อย ตับยิ่งอักเสบเรื้อรัง และมะเร็งมาไวขึ้นกว่าที่คิด

3. นอนดึกเป็นประจำ ฮอร์โมนซ่อมเซลล์ลดลง การนอนคือเวลาที่ร่างกายซ่อมแซมเซลล์และสร้างภูมิคุ้มกัน แต่ถ้านอนหลังเที่ยงคืนบ่อยๆ ฮอร์โมนเมลาโทนินจะลดลง ซึ่งเกี่ยวข้องกับการป้องกันการกลายพันธุ์ของเซลล์ การนอนน้อยยังเพิ่มการอักเสบทั่วร่างกาย ทำให้ความเสี่ยงโรคเรื้อรังรวมถึงมะเร็งสูงขึ้น

4. กินหวานจัด น้ำตาลสูง ทำให้ร่างกายอักเสบสะสม น้ำตาลไม่ได้ทำให้มะเร็งเกิดทันที แต่ทำให้ร่างกายเข้าสู่ภาวะอักเสบเรื้อรัง อินซูลินสูง และไขมันพอกตับ ซึ่งเป็นพื้นฐานที่ทำให้เซลล์ผิดปกติเกิดง่ายขึ้น คนที่กินหวานทุกวันมักมีภูมิคุ้มกันต่ำลง และเสี่ยงโรคเรื้อรังมากขึ้น

5. ไม่กินผักผลไม้เลย ขาดสารต้านอนุมูลอิสระ ผักผลไม้มีสารสำคัญที่ช่วยลดการอักเสบและป้องกันเซลล์กลายพันธุ์ เช่น วิตามิน C โฟเลต ไฟเบอร์ และสารต้านอนุมูลอิสระ แอสตาแซนธิน ถ้ากินแต่เนื้อ แป้ง และอาหารแปรรูป ผนังลำไส้จะอักเสบง่าย สารพิษค้างนาน และเพิ่มความเสี่ยงมะเร็งลำไส้ได้จริงครับ

6. สูบบุหรี่หรือรับควันบุหรี่ทุกวัน บุหรี่คือปัจจัยเสี่ยงมะเร็งอันดับต้นๆ เพราะมีสารก่อมะเร็งหลายสิบชนิด ทำลายปอด หลอดเลือด และ DNA โดยตรง แม้ไม่สูบเองแต่รับควันทุกวันก็เพิ่มความเสี่ยงมะเร็งปอดและโรคหัวใจได้เหมือนกัน ยิ่งสะสมยิ่งอันตราย

7. ไม่ตรวจสุขภาพ ปล่อยให้โรคเงียบลุกลาม มะเร็งระยะแรกมักไม่มีอาการ การตรวจคัดกรองจึงสำคัญมาก เช่น ตรวจลำไส้ เต้านม ปากมดลูก ตับ หรือปอดในกลุ่มเสี่ยง หลายคนรู้ตัวช้าเพราะไม่เคยตรวจเลย ทั้งที่ถ้าพบเร็ว โอกาสรักษาหายสูงมากครับ

ที่ผมจะบอกก็คือ มะเร็งไม่ได้เกิดจากวันเดียวครับ แต่มาจากการสะสมของพฤติกรรมเล็กๆ ทุกวัน ของไหม้ แอลกอฮอล์ นอนดึก หวานจัด ไม่กินผัก สูบบุหรี่ และไม่ตรวจสุขภาพ คือสิ่งที่เพิ่มความเสี่ยงแบบเงียบๆ เริ่มลดทีละอย่างวันนี้ คือการลดความเสี่ยงมะเร็งที่ดีที่สุดครับ