กลายเป็นประเด็นที่ถูกจับตาในโลกออนไลน์ หลังเพจ ASEAN มองไทย เผยภาพจากการประกวด Miss Universe Cambodia 2026 พร้อมตั้งข้อสังเกตว่า ในรอบ Preliminary Competition เมื่อวันที่ 18 กันยายน 2026 มีการนำภาพถ่ายหญิงสยามในอดีต ซึ่งแต่งกายด้วยเครื่องแต่งกายแบบไทย มาใช้เป็นภาพประกอบบนจอด้านหลังเวที จนเกิดกระแสวิพากษ์วิจารณ์จากชาวเน็ตไทย รวมถึงถูกหยิบยกไปพูดถึงในประเด็นด้านประวัติศาสตร์และวัฒนธรรม
ภาพที่ถูกกล่าวถึงเป็นภาพถ่ายจาก ฟิล์มกระจกในชุดภาพถ่ายหลวงของไทย ซึ่ง UNESCO ระบุว่าเป็นส่วนหนึ่งของ The Royal Photographic Glass Plate Negatives and Original Prints Collection และได้รับการขึ้นทะเบียนในโครงการ Memory of the World International Register เมื่อปี 2017 โดยมีหอจดหมายเหตุแห่งชาติของไทยเป็นหน่วยงานผู้ดูแลคอลเลกชันดังกล่าว
ตามข้อมูลที่มีการเผยแพร่ในประเด็นดังกล่าว ภาพที่นำมาใช้เป็นภาพสตรีจากเมืองกำแพงเพชรในช่วงสมัยรัชกาลที่ 5 โดยฝ่ายไทยตั้งข้อสังเกตถึงการนำภาพไปใช้โดยไม่ปรากฏการระบุแหล่งที่มาและบริบททางประวัติศาสตร์อย่างชัดเจน จึงเกิดข้อถกเถียงตามมาว่าการนำเสนอภาพดังกล่าวอาจทำให้ผู้ชมเข้าใจที่มาของภาพและเครื่องแต่งกายคลาดเคลื่อนได้
ทั้งนี้ UNESCO ระบุว่าคอลเลกชันฟิล์มกระจกดังกล่าวประกอบด้วยฟิล์มกระจกมากกว่า 35,000 แผ่นและภาพพิมพ์ราว 50,000 ภาพ ครอบคลุมช่วงปี 1855-1935 และเป็นเอกสารภาพถ่ายที่สะท้อนผู้คน สถานที่ เหตุการณ์ และการเปลี่ยนแปลงทางสังคมและวัฒนธรรมของสยามในช่วงเวลานั้น โดยปัจจุบันอยู่ในการดูแลของหอจดหมายเหตุแห่งชาติ
ล่าสุด น.ส.ซาบีดา ไทยเศรษฐ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม กล่าวถึงกรณีดังกล่าวว่า กระทรวงวัฒนธรรมได้รับทราบประเด็นการนำเสนอ VTR ที่เกี่ยวข้องกับวัฒนธรรมไทยในการประกวด Miss Universe Cambodia แล้ว และเห็นว่าการนำเสนอเนื้อหาทางวัฒนธรรมควรมีการระบุแหล่งที่มาและข้อมูลอย่างถูกต้อง
ซาบีดาระบุว่า กรณีนี้ไม่ควรอ้างเพียงว่าเป็นการรู้เท่าไม่ถึงการณ์ พร้อมเรียกร้องให้กองประกวด Miss Universe Cambodia ทบทวนและยุติการเผยแพร่ข้อมูลที่อาจทำให้เกิดความเข้าใจคลาดเคลื่อนเกี่ยวกับที่มาของภาพและวัฒนธรรม
สำหรับภาพที่ถูกนำมาเป็นประเด็น ฝ่ายไทยระบุว่าเป็นภาพสตรีชาวกำแพงเพชร พ.ศ. 2449 ในช่วงรัชกาลที่ 5 ซึ่งเกี่ยวข้องกับคอลเลกชันภาพถ่ายจากฟิล์มกระจกที่ได้รับการขึ้นทะเบียนกับ UNESCO เมื่อปี 2017 โดยข้อมูลของ UNESCO ยืนยันสถานะของคอลเลกชันดังกล่าวในฐานะมรดกความทรงจำของโลก และระบุหอจดหมายเหตุแห่งชาติของไทยเป็นหน่วยงานผู้ดูแล
ส่วนข้อกล่าวอ้างว่าภาพที่ใช้บนเวทีมีการครอปส่วนลายน้ำหรือเครื่องหมายแสดงแหล่งที่มาออกนั้น เป็นข้อกล่าวอ้างที่ฝ่ายไทยหยิบยกขึ้นมาตรวจสอบและดำเนินการต่อไป
น.ส.ซาบีดาระบุว่า กระทรวงวัฒนธรรมเตรียมส่งหนังสือตักเตือนไปยังกองประกวด Miss Universe Cambodia เพื่อขอให้ตรวจสอบและแก้ไขข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับภาพและการนำเสนอ หากไม่ได้รับการแก้ไข กระทรวงฯ จะพิจารณาสงวนสิทธิ์ในการดำเนินการตามกฎหมายที่เกี่ยวข้อง
ขณะเดียวกัน กระทรวงวัฒนธรรมเตรียมเดินหน้าสื่อสารข้อมูลเกี่ยวกับประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมไทยให้ประชาชนรับทราบอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้การเผยแพร่ข้อมูลเกี่ยวกับมรดกทางวัฒนธรรมมีหลักฐานและแหล่งอ้างอิงที่ชัดเจน
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรมยังกล่าวว่า การที่ประเทศเพื่อนบ้านนำเสนอภาพหรือเครื่องแต่งกายที่เกี่ยวข้องกับวัฒนธรรมไทยอย่างต่อเนื่องสามารถช่วยเผยแพร่วัฒนธรรมไทยให้เป็นที่รู้จักมากขึ้น แต่สิ่งสำคัญคือควรมีการอ้างอิงข้อมูลและที่มาอย่างถูกต้อง
"เราไม่ต้องการให้วัฒนธรรมสร้างความขัดแย้ง" พร้อมย้ำว่า การดำเนินการของกระทรวงวัฒนธรรมในประเด็นนี้จะอยู่บนพื้นฐานของหลักฐานและข้อเท็จจริง โดยขอให้ทุกฝ่ายใช้ความอดทนและดำเนินการอย่างสุขุมรอบคอบ
ประเด็นดังกล่าวเกิดขึ้นในช่วงที่ไทยอยู่ระหว่างการผลักดัน ชุดไทย เข้าสู่การพิจารณาขึ้นทะเบียนเป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ของมนุษยชาติกับ UNESCO ซึ่งกระทรวงวัฒนธรรมระบุว่าคาดว่าจะมีความคืบหน้าในเดือนธันวาคม จึงยิ่งทำให้การใช้ภาพและการนำเสนอข้อมูลเกี่ยวกับเครื่องแต่งกายและวัฒนธรรมไทยในเวทีระหว่างประเทศได้รับความสนใจมากขึ้น