งานเข้าเต็มๆ! Meta แพ้ความคดีทำคนติดโซเชียล ยอมจ่ายหนัก 5.6 แสนล้านบาท

เมื่อวันที่ 26 สิงหาคม 2569 ที่ผ่านมา บริษัท Meta Platforms เจ้าของ Facebook และ Instagram บรรลุข้อตกลงยอมความครั้งสำคัญกับรัฐต่าง ๆ ในสหรัฐฯ เพื่อยุติคดีที่กล่าวหาว่าบริษัทออกแบบแพลตฟอร์มโดยมีฟีเจอร์ที่ทำให้เด็กและเยาวชนเกิดพฤติกรรมใช้งานอย่างต่อเนื่องจนเสพติด รวมถึงถูกกล่าวหาว่าทำให้สาธารณชนเข้าใจผิดเกี่ยวกับความเสี่ยงด้านสุขภาพจิต และเก็บข้อมูลส่วนบุคคลของเด็กอายุต่ำกว่า 13 ปีโดยไม่ได้รับอนุญาต

ภายใต้ข้อตกลง Meta จะจ่ายเงินให้รัฐต่าง ๆ สูงสุดประมาณ 16,700 ล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือราว 5.6 แสนล้านบาท เพื่อยุติข้อพิพาทดังกล่าว โดยคดีนี้เริ่มต้นจากการฟ้องร้องของ 29 รัฐ และถือเป็นหนึ่งในคดีสำคัญที่ทดสอบความรับผิดชอบของบริษัทโซเชียลมีเดียต่อผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นกับเด็กและเยาวชน

อย่างไรก็ตาม Meta ไม่ได้ยอมรับว่ากระทำผิดตามข้อกล่าวหา โดยการยอมความมีเป้าหมายเพื่อยุติข้อพิพาทและหลีกเลี่ยงการดำเนินคดีต่อไป ขณะที่ข้อตกลงดังกล่าวยังอยู่ภายใต้กระบวนการอนุมัติของศาลในส่วนที่เกี่ยวข้อง

สำหรับเงินชดเชยดังกล่าวจะทยอยจ่ายเป็นระยะเวลาประมาณ 10 ปี โดยรัฐแคลิฟอร์เนียเป็นหนึ่งในผู้ได้รับเงินก้อนใหญ่ที่สุด คาดว่าจะได้รับประมาณ 1,500-2,100 ล้านดอลลาร์สหรัฐตลอดช่วงทศวรรษนี้ ขณะที่รัฐนิวยอร์กจะได้รับสูงสุดประมาณ 1,130 ล้านดอลลาร์สหรัฐ

ก่อนบรรลุข้อตกลง Meta เคยเผชิญแรงกดดันจากการฟ้องร้องของหลายรัฐ โดยเฉพาะแคลิฟอร์เนีย โคโลราโด เคนทักกี และนิวเจอร์ซีย์ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของกลุ่มรัฐที่กล่าวหาบริษัทเกี่ยวกับการออกแบบแพลตฟอร์มและผลกระทบต่อเด็กและเยาวชน ก่อนที่การพิจารณาคดีในศาลรัฐบาลกลางของสหรัฐฯ ในรัฐแคลิฟอร์เนียจะเดินหน้าต่อไป กระทั่งคู่ความสามารถบรรลุข้อตกลงยอมความได้

นอกจากการชำระเงินแล้ว Meta ยังตกลงดำเนินมาตรการด้านความปลอดภัยสำหรับเด็กและเยาวชนครั้งใหญ่บน Facebook และ Instagram โดยกำหนดให้บัญชีของวัยรุ่นมีข้อจำกัดการใช้งานเป็นค่าเริ่มต้น เช่น จำกัดเวลาการใช้งานรวมประมาณ 2 ชั่วโมงต่อวัน และเปิดระบบ Night Mode ซึ่งระงับการใช้งานแพลตฟอร์มระหว่างเวลา 00.00-06.00 น. ตามเวลาท้องถิ่น

นอกจากนี้ ยังมีมาตรการปิดเสียงการแจ้งเตือนในช่วงเวลาเรียน รวมถึงเพิ่มระบบตรวจสอบอายุเพื่อช่วยระบุบัญชีที่อาจเป็นของเด็กอายุต่ำกว่า 13 ปี และบัญชีของวัยรุ่นที่อาจลงทะเบียนด้วยวันเกิดของผู้ใหญ่ ตลอดจนเพิ่มเครื่องมือให้ผู้ปกครองสามารถกำกับดูแลการใช้งานของบุตรหลานได้มากขึ้น

ข้อตกลงยังเปิดช่องให้มาตรการจำกัดเวลาการใช้งานมีความเข้มงวดมากขึ้น หากแพลตฟอร์มคู่แข่งรายใหญ่อย่าง YouTube และ TikTok เข้าร่วมใช้มาตรการในลักษณะเดียวกัน โดย Meta ระบุว่าการแก้ปัญหาความปลอดภัยของเด็กควรเป็นมาตรฐานร่วมกันทั้งอุตสาหกรรม

ขณะเดียวกัน การปฏิบัติตามมาตรการด้านความปลอดภัยจะมีผู้สอบบัญชีอิสระเข้ามาตรวจสอบเป็นระยะเวลา 10 ปี โดย Meta จะเป็นผู้รับผิดชอบค่าใช้จ่ายในการตรวจสอบ เพื่อให้มั่นใจว่าบริษัทปฏิบัติตามเงื่อนไขของข้อตกลงอย่างต่อเนื่อง

ทั้งนี้ แม้ข้อตกลงดังกล่าวจะครอบคลุมรัฐและดินแดนของสหรัฐฯ เกือบทั่วประเทศ แต่มาตรการจำกัดการใช้งานและการคุ้มครองเยาวชนตามข้อตกลงจะมีผลกับผู้ใช้งานในพื้นที่ที่เข้าร่วมเท่านั้น ไม่ได้หมายความว่าจะมีผลบังคับใช้กับผู้ใช้งาน Facebook และ Instagram ทั่วโลก

อย่างไรก็ตาม การยอมความครั้งนี้ไม่ได้ทำให้ข้อพิพาททั้งหมดของ Meta เกี่ยวกับผลกระทบต่อเด็กและเยาวชนสิ้นสุดลง เนื่องจากบริษัทยังคงเผชิญคดีเรียกค่าเสียหายจากบุคคล ครอบครัว และเขตการศึกษาหลายพันคดีในสหรัฐฯ รวมถึงคดีอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องกับผลกระทบด้านสุขภาพจิตจากการใช้แพลตฟอร์มโซเชียลมีเดีย ซึ่งยังอยู่ในกระบวนการทางกฎหมายต่อไป