มหาหมีลงพื้นที่วัดป่าอดุลยาราม ชี้ปมที่ดินต้องพิจารณาตามกฎหมายสงฆ์ ย้ำสิทธิที่ตั้งวัดไม่ใช่ข้อพิพาททั่วไป

   เมื่อวันที่ 14 สิงหาคม 2569 เวลา 08.00 น. ที่วัดป่าอดุลยาราม ตำบลในเมือง อำเภอเมือง จังหวัดขอนแก่น ดร.ประยุทธ ประเทศเสนา หรือ “มหาหมี” รองประธานมูลนิธิกองทัพธรรม และนักวิชาการด้านพระพุทธศาสนา ได้ลงพื้นที่ตรวจสอบข้อเท็จจริงกรณีข้อพิพาทที่ดินวัดป่าอดุลยาราม หลังได้รับมอบหมายจาก ทนายอนันต์ชัย ไชยเดช ประธานมูลนิธิทนายกองทัพธรรม ให้เข้ามารวบรวมข้อมูลและศึกษาประเด็นทางกฎหมายอย่างเป็นระบบ

ดร.ประยุทธ ระบุว่า ปัญหาการอุทิศที่ดินให้วัดแต่ไม่ได้ดำเนินการโอนกรรมสิทธิ์ให้แล้วเสร็จ เป็นกรณีที่เกิดขึ้นหลายแห่งทั่วประเทศ ซึ่งส่วนใหญ่ไม่เกิดปัญหาหากทายาทไม่ติดใจ แต่ในบางกรณีเมื่อเวลาผ่านไปนานจนผู้ถวายเสียชีวิต เอกสารหลักฐานอาจไม่ครบถ้วน จนนำไปสู่การเรียกร้องสิทธิในภายหลัง ดังนั้น การแก้ไขปัญหาจึงจำเป็นต้องตรวจสอบเอกสารจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ทั้งสำนักงานพระพุทธศาสนาและกรมที่ดินเพื่อยืนยันสถานะที่ดิน

สำหรับกรณีวัดป่าอดุลยาราม “มหาหมี” ได้อธิบายถึงการแยกประเภทที่ดินของวัดออกเป็น 3 ประเภท ได้แก่ ที่ดินที่ตั้งวัด, ที่ธรณีสงฆ์ และ ที่กัลปนา โดยระบุว่ากรณีนี้เป็นเรื่องเกี่ยวกับ “ที่ดินที่ตั้งวัด” จึงมีหลักเกณฑ์ทางกฎหมายเฉพาะที่ต้องพิจารณาแตกต่างจากที่ดินประเภทอื่น

จากการตรวจสอบประวัติที่ดิน พบว่า นายเฮียง พิมพ์ศรี ซึ่งเป็นผู้ใหญ่บ้านในขณะนั้น มีเจตนาอุทิศที่ดินเพื่อสร้างวัดมาตั้งแต่ปี 2533 ก่อนที่วัดจะได้รับอนุญาตให้ตั้งวัดอย่างเป็นทางการในปี 2541 และมีสถานะเป็นนิติบุคคลตามกฎหมาย จึงเกิดประเด็นทางกฎหมายว่า เมื่อผู้ถวายแสดงเจตนาอุทิศที่ดินแล้ว แม้จะเสียชีวิตก่อนการตั้งวัดเสร็จสมบูรณ์ สิทธิในที่ดินจะกลับไปเป็นทรัพย์มรดกของทายาทหรือไม่

ทั้งนี้ ดร.ประยุทธ ให้ความเห็นว่า กรณีนี้ต้องพิจารณาภายใต้ กฎหมายคณะสงฆ์ และหลักเกณฑ์เกี่ยวกับศาสนสมบัติของวัดเป็นหลัก ไม่ใช่พิจารณาเฉพาะกฎหมายแพ่งและพาณิชย์เกี่ยวกับมรดกเท่านั้น เนื่องจากกฎหมายคณะสงฆ์มีวัตถุประสงค์สำคัญในการคุ้มครองที่ดินและศาสนสมบัติของวัด โดยหลังจากนี้จะเร่งรวบรวมหลักฐาน เอกสารสิทธิ และคำพิพากษาที่เกี่ยวข้อง เพื่อดำเนินกระบวนการทางกฎหมายอย่างรอบด้านต่อไป