กระจ่างแล้ว! กรมทรัพย์สินทางปัญญา แจงยิบ ลิขสิทธิ์คลิปของ ฮลุน โซโล่ หลังเสียชีวิต

วันที่ 30 กรกฎาคม 2569 นางอรมน ทรัพย์ทวีธรรม อธิบดีกรมทรัพย์สินทางปัญญา เปิดเผยถึงแนวทางการคุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญา กรณีการเสียชีวิตของ ฮลุน โซโล่ ว่า คลิปวิดีโอที่เผยแพร่บนยูทูบถือเป็นงานลิขสิทธิ์ ซึ่งประกอบด้วยองค์ประกอบหลายส่วน เช่น ภาพสถานที่ท่องเที่ยว การคัดเลือกและร้อยเรียงฟุตเทจ การกำหนดจังหวะการนำเสนอ การใส่เสียงดนตรีประกอบ เสียงเอฟเฟกต์ และข้อความบรรยาย เป็นต้น โดยผลงานดังกล่าวถูกบันทึกไว้ในหน่วยความจำหรืออุปกรณ์จัดเก็บข้อมูล และสามารถนำกลับมาเล่นซ้ำได้ จึงเข้าข่ายเป็นงานโสตทัศนวัสดุ ตามบทนิยามในมาตรา 4 แห่งพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2537

สำหรับ ฮลุน โซโล่ ถือเป็นผู้สร้างสรรค์ผลงานและเป็นผู้มีลิขสิทธิ์ในงานทันทีที่สร้างสรรค์ขึ้น โดยมีสิทธิทำซ้ำ ดัดแปลง เผยแพร่ต่อสาธารณชน อนุญาตให้ผู้อื่นใช้สิทธิ รวมถึงดำเนินคดีเมื่อมีการละเมิดลิขสิทธิ์ได้ ภายในระยะเวลาคุ้มครองที่กำหนดไว้ตามพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ฯ

ทั้งนี้ งานโสตทัศนวัสดุได้รับความคุ้มครองเป็นเวลา 50 ปี นับแต่วันที่สร้างสรรค์ผลงาน หรือหากมีการโฆษณา (เผยแพร่ต่อสาธารณชน) ตามมาตรา 21 แห่งพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2537 ระหว่างช่วงเวลาดังกล่าว จะได้รับความคุ้มครองเป็นเวลา 50 ปี นับตั้งแต่วันที่มีการโฆษณาครั้งแรก

นอกจากนี้ การที่ ฮลุน โซโล่ อัปโหลดคลิปแต่ละคลิปลงบนยูทูบ ถือเป็นการโฆษณาครั้งแรก ส่งผลให้ลิขสิทธิ์ของคลิปนั้นได้รับความคุ้มครองเป็นเวลา 50 ปี นับจากวันที่เผยแพร่บนยูทูบ

ส่วนการตกทอดทางมรดกของงานลิขสิทธิ์นั้น ลิขสิทธิ์ถือเป็นทรัพย์สินที่สามารถจำหน่าย จ่ายโอน หรือส่งต่อเป็นมรดกได้เช่นเดียวกับทรัพย์สินประเภทอื่น ไม่ว่าจะเป็นบ้าน รถยนต์ เงินฝากธนาคาร หรือที่ดิน หากเจ้าของลิขสิทธิ์ถึงแก่ความตายและได้ทำพินัยกรรมไว้ สิทธิในงานลิขสิทธิ์จะตกเป็นของผู้รับพินัยกรรมตามที่ระบุไว้

แต่หากไม่มีการทำพินัยกรรม สิทธิในงานลิขสิทธิ์จะตกเป็นของทายาทโดยธรรมตามลำดับการรับมรดกที่กฎหมายแพ่งและพาณิชย์กำหนด ได้แก่ บุตร บิดามารดา พี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกัน ปู่ ย่า ตา ยาย และลุง ป้า น้า อา โดยคู่สมรสถือเป็นทายาทโดยธรรมและมีสิทธิได้รับมรดกเช่นกัน

อย่างไรก็ตาม กรมทรัพย์สินทางปัญญาแนะนำให้ผู้รับพินัยกรรมหรือทายาทโดยธรรมรวบรวมเอกสารของผู้เสียชีวิต และยื่นคำร้องต่อศาลเพื่อขอเป็นผู้จัดการมรดก เมื่อศาลมีคำสั่งแต่งตั้งแล้ว จึงสามารถนำคำสั่งดังกล่าวไปดำเนินการเกี่ยวกับบัญชีผู้ใช้งานบนยูทูบ รวมถึงจัดการรายได้ที่เกิดขึ้นจากช่อง เพื่อเข้าดูแลช่องและบริหารจัดการรายได้ต่อไป