นพ.เจษฎ์ บุณยวงศ์วิโรจน์ รองผู้อำนวยการโรงพยาบาลมหาราช นครราชสีมา ได้โพสต์ให้ความรู้เรื่องสุขภาพผ่านทางเพจเฟซบุ๊ก หมอเจด โดยเผยถึง 5 อาการเตือน ก่อนเกิดอาการ สโตรก ที่หลายคนมักไม่รู้ตัว โดยระบุว่า มีข่าวหนึ่งที่หลายคนอาจได้เห็นไปแล้ว ชายอายุประมาณ 42 ปี มีอาการผิดปกติ พยายามยกมือส่งสัญญาณขอความช่วยเหลือ แต่คนรอบข้างเข้าใจว่าเขาอาจเมาธรรมดา ก่อนจะมาทราบภายหลังว่าเกิดเส้นเลือดในสมองแตก เหตุการณ์แบบนี้ทำให้เห็นว่า บางครั้งอาการของโรคสโตรกอาจดูคล้ายอาการทั่วไป จนคนรอบข้างหรือแม้แต่ตัวเราเองอาจไม่ทันสังเกต

ซึ่งจริง ๆ แล้วก่อนจะเกิดสโตรก ร่างกายเรามักมีสัญญาณเตือนบางอย่างครับ ที่เกิดขึ้นแบบเฉียบพลัน ถ้าเรารู้ทันอาการเหล่านี้และรีบขอความช่วยเหลือได้เร็ว โอกาสรักษาและลดความรุนแรงของโรคก็จะดีขึ้น วันนี้ผมเลยสรุป 5 อาการเตือนก่อนสโตรกที่หลายคนอาจไม่รู้ตัว

1. B (Balance) เวียนหัว เดินเซ ทรงตัวไม่ได้ ถ้าอยู่ดี ๆ เวียนหัวมาก เดินเซ ทรงตัวลำบาก หรือรู้สึกเหมือนโลกหมุน ทั้งที่ก่อนหน้านี้ปกติ อาจเป็นสัญญาณว่าสมองส่วนที่ควบคุมการทรงตัวได้รับเลือดไม่เพียงพอ ซึ่งเป็นหนึ่งในอาการที่พบได้ในสโตรกครับ

2. E (Eyes) ตามัว เห็นภาพซ้อน หรือมองไม่ชัดทันที อาการมองเห็นผิดปกติ เช่น ตามัวทันที เห็นภาพซ้อน หรือมองไม่เห็นบางส่วนของภาพ อาจเกิดจากสมองส่วนที่ควบคุมการมองเห็นได้รับเลือดไม่เพียงพอ หลายคนคิดว่าแค่ตาล้า แต่จริง ๆ แล้วอาจเป็นสัญญาณเตือนของสโตรกได้

3. F (Face) หน้าเบี้ยว มุมปากตก ถ้าลองยิ้มแล้วหน้าสองข้างไม่เท่ากัน หรือมุมปากตกลงด้านหนึ่ง นี่อาจเป็นสัญญาณว่ากล้ามเนื้อใบหน้าควบคุมได้ไม่ดีจากการที่สมองได้รับเลือดไม่เพียงพอ ซึ่งเป็นอาการที่พบได้บ่อยในผู้ป่วยสโตรก

4. A (Arm) แขนหรือขาอ่อนแรง ยกไม่ขึ้น ถ้าอยู่ดี ๆ แขนหรือขาข้างหนึ่งอ่อนแรง ยกไม่ขึ้น หรือจับของไม่ค่อยถนัด อาการแบบนี้อาจเกิดจากเลือดไปเลี้ยงสมองไม่พอ และเป็นหนึ่งในสัญญาณสำคัญของภาวะสโตรก

5. S (Speech) พูดไม่ชัด ลิ้นแข็ง พูดติดขัด อีกอาการที่พบได้บ่อยคือพูดไม่ชัด เหมือนลิ้นแข็ง พูดติดขัด หรือบางครั้งนึกคำไม่ออก ทั้งที่ก่อนหน้านี้พูดได้ปกติ เพราะสมองส่วนที่ควบคุมการพูดเริ่มทำงานผิดปกติ

และ T (Time) คือสิ่งที่สำคัญที่สุด แนะนำให้ โทร 1669 หรือไปโรงพยาบาลทันทีแค่ 1 ใน 5 ก็ต้องไปครับ เพราะสโตรกเป็นภาวะที่ เวลา สำคัญมาก ยิ่งรักษาเร็ว โอกาสลดความเสียหายของสมองและลดความพิการก็จะยิ่งมากขึ้น

แล้วเราจะแยกยังไง ระหว่างสโตรกกับอาการมึนเมาทั่วไป? บางครั้งอาการสโตรกอาจดูคล้ายคนเมา เช่น เดินเซ พูดไม่ชัด หรือมึนงง แต่มีจุดสังเกตที่ต่างกันอยู่ สโตรกมักเกิดแบบเฉียบพลัน อยู่ดี ๆ ก็มีอาการทันที มักมีอาการ ครึ่งซีกของร่างกาย เช่น หน้าเบี้ยว แขนอ่อนแรงข้างเดียว พูดไม่ชัดแบบควบคุมไม่ได้ ไม่ใช่แค่พูดช้าหรือพูดงง ยิ้มแล้วหน้าไม่เท่ากัน หรือยกแขนแล้วตกข้างหนึ่ง บางคนอาจพยายามขอความช่วยเหลือแต่พูดไม่ได้ชัด

ทดสอบอาการสโตรกด้วย 3 ขั้นตอน (The 3-Step Test) ลองเพิ่มประโยคสั้นๆ เพื่อให้คนรอบข้างทดสอบได้ง่ายขึ้นด้วย 3 ขั้นตอนนี้ ยิ้ม : ปากเบี้ยวไหม? ยก : ยกแขนสองข้างค้างไว้ มีข้างไหนตกไหม? พูด : พูดตามประโยคง่ายๆ (เช่น ไปกินข้าวกัน) ลิ้นพันกันไหม?

ผมเชื่อว่าไม่มีใครอยากให้เกิดเหตุการณ์แบบนี้ ถ้ามีอาการเหล่านี้เกิดขึ้น แม้เกิดเพียงชั่วคราวแล้วหายไป ก็ไม่ควรนิ่งนอนใจ เพราะอาจเป็นภาวะที่เรียกว่า สโตรกชั่วคราว ซึ่งเป็นสัญญาณเตือนว่ามีโอกาสเกิดสโตรกจริงในอนาคตได้ การรีบพบแพทย์เพื่อตรวจประเมินความเสี่ยงตั้งแต่เนิ่น ๆ จะช่วยลดโอกาสเกิดสโตรกและป้องกันภาวะแทรกซ้อนรุนแรงได้