เมื่อวันที่ 21 กุมภาพันธ์2569 นพ.วิชาญ คิดเห็น นายแพทย์สาธารณสุขจังหวัดนครราชสีมา เปิดเผยสถานการณ์โรคพิษสุนัขบ้าในประเทศไทย ข้อมูลระหว่างวันที่ 1 - 20 มกราคม 2569 ว่า พบผู้เสียชีวิตจากโรคพิษสุนัขบ้าแล้ว 2 ราย ได้แก่ จังหวัดระยอง 1 ราย และจังหวัดนครราชสีมา 1 ราย

สำหรับผู้เสียชีวิตรายแรกของจังหวัดนครราชสีมา เป็นชายอายุ 53 ปี ชื่อ นายเสกสรร ชาวตำบลโพธิ์กลาง อำเภอเมืองนครราชสีมา มีประวัติถูกสุนัขกัดบริเวณขาทั้งสองข้าง เมื่อวันที่ 6 ธันวาคม 2568 โดยบาดแผลมีลักษณะเล็กน้อย จึงไม่ได้เข้ารับการฉีดวัคซีนป้องกันโรคพิษสุนัขบ้า

ต่อมาในวันที่ 11 กุมภาพันธ์ 2569 เริ่มมีอาการป่วย มีไข้ มีเสมหะ และปัสสาวะไม่ออก กระทั่งวันที่ 13 กุมภาพันธ์ 2569 ได้เข้ารับการรักษาที่โรงพยาบาลค่ายสุรนารี แต่อาการไม่ดีขึ้น และมีอาการเพิ่มเติม ได้แก่ อ่อนแรง กลืนอาหารและดื่มน้ำไม่ได้ จึงถูกส่งต่อไปรักษาที่โรงพยาบาลมหาราชนครราชสีมา อย่างไรก็ตาม อาการทรุดลงอย่างต่อเนื่อง และเสียชีวิตในวันที่ 15 กุมภาพันธ์ 2569

ภายหลังส่งร่างชันสูตรเมื่อวันที่ 17 กุมภาพันธ์ 2569 ผลตรวจทางห้องปฏิบัติการยืนยันพบสารพันธุกรรมเชื้อไวรัสพิษสุนัขบ้าในตัวอย่างเนื้อสมอง ขณะนี้อยู่ระหว่างการสอบสวนโรคเพิ่มเติม และเฝ้าระวังควบคุมพื้นที่เสี่ยงอย่างเข้มงวด ภายใต้การกำกับของคณะกรรมการศูนย์ปฏิบัติการฉุกเฉินด้านการแพทย์และสาธารณสุข

นพ.วิชาญ อธิบายเพิ่มเติมว่า โรคพิษสุนัขบ้าเกิดจากเชื้อไวรัสเรบีส์ (Rabies virus) พบได้ในสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมหลายชนิด เช่น สุนัข แมว ม้า ค้างคาว วัว ลิง ชะนี กระรอก กระต่าย และหนู แต่สุนัขและแมวเป็นพาหะนำโรคสู่คนได้บ่อยที่สุด โดยเชื้อสามารถติดต่อผ่านน้ำลายจากการถูกกัด ข่วน หรือเลียบริเวณที่มีบาดแผล รวมถึงเยื่อบุตาและเยื่อบุปาก โดยระยะฟักตัวของโรคส่วนใหญ่อยู่ที่ 1 - 3 เดือน เร็วที่สุดอาจเพียง 7 วัน และนานที่สุดอาจมากกว่า 1 ปี ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับตำแหน่งและความรุนแรงของบาดแผล

อาการของโรคแบ่งเป็น 3 ระยะ ได้แก่ ระยะเริ่มต้นในช่วง 2 - 10 วันแรก จะมีไข้ต่ำ หนาวสั่น อ่อนเพลีย และอาจมีอาการคันหรือปวดเสียวบริเวณแผลเดิม แม้แผลจะหายแล้วก็ตาม ระยะอาการทางระบบประสาท พบว่าประมาณร้อยละ 80 จะมีอาการกลัวน้ำ เกร็งกล้ามเนื้อคอหอยรุนแรงเมื่อพยายามดื่มน้ำหรือแม้ได้ยินเสียงน้ำ กลัวลม สะดุ้งตกใจ หอบเหนื่อย กระสับกระส่าย คลุ้มคลั่ง มีน้ำลายไหลมาก และอาจพยายามกัดคนใกล้ชิด ส่วนอีกร้อยละ 20 จะมีอาการกล้ามเนื้ออ่อนแรง เริ่มจากบริเวณแผลและลุกลามทั่วร่างกาย จนกระทั่งเข้าสู่ระยะสุดท้าย คือระบบหายใจล้มเหลว หัวใจหยุดเต้น และเสียชีวิตภายในเวลาไม่กี่วัน

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนครราชสีมาได้ติดตามเฝ้าระวังสถานการณ์อย่างใกล้ชิด พร้อมเตือนประชาชนว่า หากถูกสัตว์กัด ข่วน หรือเลียแผล ไม่ว่าจะเป็นแผลใหญ่หรือรอยข่วนเล็กน้อย ต้องรีบล้างแผลด้วยสบู่และน้ำสะอาดทันที และไปพบแพทย์เพื่อรับวัคซีนป้องกันโรคพิษสุนัขบ้าโดยเร็ว ที่สำคัญต้องรับวัคซีนให้ครบตามนัดอย่างเคร่งครัด เนื่องจากโรคนี้เมื่อแสดงอาการแล้วมีอัตราการเสียชีวิตสูง

สำหรับผู้เลี้ยงสัตว์ ควรตรวจสอบว่าสัตว์เลี้ยงได้รับวัคซีนครบถ้วนหรือไม่ หากยังไม่ครบต้องรีบพาไปฉีดและกระตุ้นเป็นประจำทุกปี รวมทั้งสังเกตอาการผิดปกติของสัตว์ หากพบพฤติกรรมเปลี่ยนแปลง ควรแยกสัตว์ออกจากคน หลีกเลี่ยงการสัมผัสน้ำลาย และแจ้งสัตวแพทย์หรือเจ้าหน้าที่ปศุสัตว์ทันที

ทั้งนี้ หากมีประวัติถูกสุนัขหรือสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมกัด ข่วน หรือเลียแผล ภายในระยะ 1 ปีที่ผ่านมา แม้ไม่มีอาการผิดปกติ แนะนำให้เข้ารับการประเมินและฉีดวัคซีนที่โรงพยาบาลใกล้บ้านโดยเร็ว เพื่อป้องกันความเสี่ยงร้ายแรงที่อาจเกิดขึ้นได้