วันที่ 2 กุมภาพันธ์ 2569 ผู้สื่อข่าวรายงานว่า เมื่อเข้าสู่ช่วงปลายฤดูหนาวต่อเนื่องถึงต้นฤดูร้อน ก่อนย่างเข้าฤดูฝน ชาวบ้านในหลายพื้นที่ของจังหวัดพะเยา ต่างพากันนำอุปกรณ์คู่ใจ ทั้งจอบ เสียม และตะแกรง ออกตระเวนลุยทุ่งนา ป่าละเมาะ และพื้นที่รกร้าง เพื่อขุดหา ไข่แมงมันอาหารพื้นบ้านขึ้นชื่อที่มีให้กินเพียงปีละครั้งเดียว จนถูกขนานนามว่าเป็น ทองคำใต้ดินซึ่งมีราคาแพงและหายากอีกทั้งยังมีโปรตีนมากและราคาไข่แมงมันพุ่งถึง 1,000 บาทสามารถสร้างรายได้ให้กับชาวบ้านในช่วงนี้

การขุดหาไข่แมงมันไม่ใช่เรื่องง่าย ต้องอาศัยทั้งประสบการณ์และความชำนาญในการสังเกตรูของแมงมัน ก่อนค่อยๆ ขุดลงไปใต้ดิน บางจุดต้องลึกกว่า 1-2 เมตร จึงจะพบโพรงไข่ ซึ่งมีลักษณะเป็นเม็ดสีขาวนวล เรียงอัดแน่น เต็มไปด้วยโปรตีนคุณภาพสูง โดยปีนี้ชาวบ้านเผยว่า ไข่แมงมันมีปริมาณน้อยกว่าปกติ ทำให้หาได้ยากยิ่งขึ้น ผลจากความหายาก ส่งผลให้ราคาพุ่งแรงทันที โดยในท้องตลาดขณะนี้ ไข่แมงมันมีราคาซื้อขายอยู่ที่ประมาณ กิโลกรัมละ 800-1,000 บาท หรือบางพื้นที่สูงกว่านั้น ถือว่าแพงกว่าเนื้อหมูและเนื้อวัวหลายเท่าตัว แต่ยังคงเป็นที่ต้องการของคออาหารพื้นบ้าน เนื่องจากมีรสชาติหอม มัน อร่อยเป็นเอกลักษณ์

สำหรับเมนูยอดนิยม ชาวบ้านนิยมนำไข่แมงมันไปทำอาหารหลากหลาย อาทิ ไข่แมงมันจ๊อ (หมกไข่แมงมัน) แกงใส่ผักหวาน หรือคั่วเกลือกินสดๆ ให้รสชาตินัวถึงใจ นับเป็นภูมิปัญญาการหาอาหารจากธรรมชาติ ที่ไม่เพียงสร้างความอร่อยตามฤดูกาล แต่ยังช่วยสร้างรายได้เสริมให้กับชาวบ้านในพื้นที่อย่างงดงามในช่วงนี้

ผู้สื่อข่าวจังหวัดพะเยา รายงาน