วันที่ 26 มี.ค. 2569 นายพรชัย จิรกุลไพศาล ผู้อำนวยการสำนักนโยบายและแผน สำนักงานกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง ได้ชี้แจงสถานการณ์ราคาน้ำมัน หลังจาก ปรับขึ้นราคาน้ำมัน 6 บาทต่อลิตร ว่า จากสถานการณ์ไม่สงบตะวันออกกลาง ไม่มีท่าทียุติลง ส่งผลให้ราคาน้ำมันตลาดโลกปรับตัวสูงมาก จากต้นสัปดาห์ 198 ดอลลาร์สหรัฐต่อบาร์เรล และ ณ วันที่ 23 มี.ค. สูงขึ้น 242 ดอลลาร์สหรัฐต่อบาร์เรล

ทำให้ราคาน้ำมันตลาดโลกที่สูงขึ้น ส่งผลต่อราคาขายปลีก เช่นเดียวกับไทย ทำให้สถานะกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงขาดสภาพคล่องติดลบ 35,000 ล้านบาท มีเงินไหลออกจากกองทุนฯ มากกว่าวันละ 2,000 ล้านบาท

ส่วน การปรับขึ้นราคาน้ำมัน 6 บาทต่อลิตร เมื่อช่วงกลางดึกของวันที่ 25 มี.ค.ที่ผ่านมานั้น ได้พิจารณาในหลายมิติ ทั้งการปรับลดการชดเชยเข้ากองทุนฯ ทั้งกลุ่มน้ำมันดีเซล เบนซิน และพิจารณาจากราคาน้ำมันประเทศเพื่อนบ้านอย่างมาเลเซียที่ปรับดีเซลขึ้น 7 บาท แม้ของไทยจะปรับขึ้น 6 บาทต่อลิตร แต่ราคาของไทยไม่ได้สูงกว่าประเทศเพื่อนบ้าน แต่ยังอยู่ในระดับต่ำเมื่อเทียบกับประเทศอื่น

การปรับลดการชดเชยเข้ากองทุนน้ำมันฯ ทำให้กองทุนฯ มีกำลังช่วยเหลือดีเซล ซึ่งเป็นน้ำมันทางเศรษฐกิจ และกลุ่มแก๊สโซฮอล์ E10 E20 ก็ยังสนับสนุนอยู่ ขอให้มั่นใจว่า กองทุนน้ำมันฯ จะรักษาเสถียรภาพราคาขายปลีกให้เหมาะสม และขอประชาชนช่วยประหยัด พร้อมคาดว่าการจัดเก็บน้ำมันที่ลดลง เพื่อให้ยืนสู้ราคาน้ำมันโลกได้ต่อไป

นายพรชัย ชี้แจงเพิ่มเติมจากสถานการณ์โลก น้ำมันดิบโลกสูงจึงจำเป็นต้องปรับขึ้น ในราคา 6 บาทต่อลิตร จะเป็นการรักษาเสถียรภาพกองทุนน้ำมันฯ และประเทศอาเซียนปรับขึ้นราคาสูงเช่นเดียวกัน ทุกประเทศราคาจะกระโดดเป็นทิศทางเดียวกัน

ทั้งนี้ การขึ้นราคาน้ำมันในแต่ละครั้ง ทางคณะกรรมการบริหารกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง (กบน.) จะพิจารณาหลายมิติ ซึ่งที่ผ่านมาขึ้นแค่ 0.50 บาท, 0.75 บาท, 1.80 บาท แต่ครั้งนี้ 6 บาท โดยพิจารณาหลายด้านไม่ใช่แค่ราคาน้ำมัน มีทั้งราคาของเพื่อนบ้าน ฝั่งประชาชน ไม่ได้การันตีจะขึ้นพรวดเดียว ต้องขอดูเป็นรายวัน

ในอดีตการบริหารจัดการกองทุนน้ำมัน ช่วงสงครามรัสเซีย-ยูเครน ราคาไม่ค่อยขยับมาก แม้จะยืดเยื้อแต่ราคาไม่ได้สูงขนาดนี้ ตอนนั้น 170-180 ดอลลาร์สหรัฐต่อบาร์เรล แต่ราคาตอนนี้เพิ่มขึ้น 20-30 ดอลลาร์สหรัฐต่อบาร์เรลต่อวัน ทำให้ทะลุ 200 ดอลลาร์สหรัฐ ทำให้การตัดสินใจต้องรีบดำเนินการ เพื่อสกัด และยืนยันยังคงดูแล และรักษาเสถียรภาพ

ส่วนประเด็นการขอลดภาษีสรรพสามิตนั้น เคยขอตั้งแต่สมัยรัสเซีย-ยูเครน มีการประสานเรียบร้อย รวมถึงทางกฎหมายถ้าพร้อมมาเจรจาได้ ซึ่งที่ผ่านมาได้มีการหารือไว้อยู่แล้วและได้ประสานต่อเนื่อง

ขณะที่ช่วงเทศกาลสงกรานต์ ราคาน้ำมันจะเพิ่มขึ้นอีกหรือไม่นั้น ชี้แจงว่า ราคาน้ำมันในประเทศขึ้นอยู่กับสถานการณ์น้ำมันตลาดโลก แต่จะขึ้นไป 70 บาทหรือไม่ กองทุนน้ำมันรักษาสภาพคล่องได้หรือไม่ เชื่อว่าจากการลดการจัดเก็บในครั้งนี้ จะทำให้สถานะน้ำมันดีขึ้น แต่ต้องติดตามราคาตลาดโลกใกล้ชิด ในรอบสัปดาห์นี้จะเริ่มเจรจา ราคาน้ำมันเริ่มลดบ้าง แต่ไม่ได้การันตีราคาจะไม่กลับขึ้นไปอีก

นายพรชัย กล่าวถึง สาเหตุทำไมปรับขึ้นราคาน้ำมัน 6 บาท ในช่วง 22.00 น. หรือ 4 ทุ่ม กลางดึกของวันที่ 25 มี.ค. โดยไทม์ไลน์การพิจารณามีดังนี้

- ราคาน้ำมันในตลาดโลกที่สิงคโปร์ปิดตลาด 1 ทุ่ม และค่อยๆ ปล่อยราคาแต่ละชนิดดีเซล ดูไบ เบนซิน 

- ต่อมา 2-3 ทุ่ม ทางสำนักฯ จะนำมาตีราคา และค่าเงินบาท 

- เริ่มประชุม กบน. 3 ทุ่ม เพื่อให้ได้หลายมิติของเพื่อนบ้าน ดูจากมาเลเซียขึ้น 7 บาท จึงนำมาประกอบ และจึงประกาศราคา 4 ทุ่ม

ยืนยันไม่ใช่ออกมาเพื่อช่วยเหลืออะไรใครทั้งนั้น แต่รอรอบด้าน เพื่อให้ราคาที่ชัดเจนขึ้น

สำหรับภาพรวมสถานะกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงล่าสุด ตอนนี้เงินไหลออกจากกองทุนวันละ 1,700 ล้านบาท จากเดิมมากกว่า 2,000 ล้านบาท แต่ยังเป็นการประมาณ ยอดเรียกเก็บจริงยังไม่ทราบ