นพ.เจษฎ์ บุณยวงศ์วิโรจน์ รองผู้อำนวยการกิจการด้านปฐมภูมิ โรงพยาบาลมหาราชนครราชสีมา โพสต์เฟซบุ๊ก หมอเจด ให้ความรู้เกี่ยวกับ 4 สัญญาณผิวหนัง ระวัง! ตับมีปัญหา
หลายคนโฟกัสแต่ตรวจเลือด ตรวจไขมัน ตรวจน้ำตาล แต่ลืมไปว่า “ผิวหนัง” คืออวัยวะที่สะท้อนสุขภาพตับได้ชัดมาก เพราะตับคือศูนย์กลางการขับพิษ เผาผลาญไขมัน ฮอร์โมน และของเสียในร่างกาย ถ้าตับเริ่มทำงานหนักหรือเสื่อม ผิวจะเป็นอวัยวะแรก ๆ ที่ส่งสัญญาณเตือนออกมาแบบเงียบ ๆ มาดูกันว่ามีอะไรบ้างที่ไม่ควรมองข้ามครับ
1.คันตัวเรื้อรัง แต่ไม่มีผื่น คันทั้งตัวโดยไม่มีผื่น ไม่มีตุ่ม ไม่มีรอยแพ้ชัด โดยเฉพาะคันตอนกลางคืนหรือคันลึก ๆ ใต้ผิว นี่เป็นสัญญาณคลาสสิกของ น้ำดีคั่ง และการขับพิษตับผิดปกติ เมื่อน้ำดีระบายไม่ดี สารพิษจะคั่งในเลือดและกระตุ้นปลายประสาทใต้ผิว ทำให้คันแบบไม่รู้สาเหตุ หลายคนคิดว่าเป็นผิวแห้ง ทั้งที่จริงต้นตอมาจากตับ
2.ผิวเหลือง หมอง ซีด ไม่สดใส ผิวดูเหลือง ๆ หม่น ๆ ซีดง่าย ไม่สดใส ตาเหลืองเล็กน้อย ใต้ตาคล้ำ ทั้งที่นอนพอ ไม่ได้เครียดมาก สาเหตุเกิดจากตับกำจัดบิลิรูบินและของเสียได้ไม่ดี เลือดเริ่มมีของเสียคั่ง ทำให้สีผิวเปลี่ยนแบบค่อยเป็นค่อยไป เป็นสัญญาณเตือนตับทำงานหนักแบบเงียบ ๆ
3.สิว ผื่น ฝ้า กระ ขึ้นง่ายผิดปกติ สิวขึ้นซ้ำ ๆ ผื่นเรื้อรัง ฝ้า กระ ผิวแพ้ง่าย ทั้งที่ดูแลผิวดี ใช้สกินแคร์เหมือนเดิม ปัญหานี้มักมาจากการที่ตับเผาผลาญฮอร์โมนและสารพิษไม่สมดุล ทำให้ฮอร์โมนแปรปรวน ของเสียคั่งในเลือด ผิวเลยอักเสบง่าย เกิดสิว ผื่น และความผิดปกติของเม็ดสีแบบเรื้อรัง
4.เส้นเลือดฝอยขึ้นชัด / จุดแดงเล็ก ๆ บนผิว มีเส้นเลือดฝอยแตก เห็นเส้นเลือดชัด จุดแดงเล็ก ๆ คล้ายแมงมุม (spider angioma) ตามหน้า หน้าอก แขน นี่เป็นสัญญาณที่สัมพันธ์กับตับโดยตรง เกิดจากฮอร์โมนเอสโตรเจนคั่งและการไหลเวียนเลือดผิดปกติในคนที่ตับเริ่มเสื่อม หรือมีภาวะตับทำงานผิดปกติเรื้อรัง
วิธีดูแลตับไม่ให้เสี่ยงโรค
1.ลดหวาน–แป้งขัด–ของทอด → ตัดภาระไขมันพอกตับ
2.งดแอลกอฮอล์ → ลดการอักเสบและตับเสื่อมโดยตรง
3.กินโปรตีนคุณภาพดี → ซ่อมเซลล์ตับและระบบขับพิษ
4.เพิ่มผักขม–ผักใบเขียว → กระตุ้นการสร้างน้ำดี ช่วยล้างพิษตับ
5.ดื่มน้ำให้พอ → ขับของเสีย ลดน้ำดีคั่ง
6.นอนก่อนเที่ยงคืน → ฟื้นฟูเซลล์ตับตามจังหวะชีวภาพ
7.คุมไขมัน–น้ำตาล–น้ำหนัก → ลดความเสี่ยงไขมันพอกตับ
8.ระวังยา–สมุนไพรไม่จำเป็น → ลดพิษต่อตับ
9.ตรวจตับสม่ำเสมอ → ค่าเอนไซม์ตับ + อัลตราซาวด์ เพื่อรู้ก่อนลุกลาม
นพ.เจษฎ์ ระบุว่า ผิวไม่ได้ป่วยลำพัง แต่เป็นกระจกสะท้อน ตับ ถ้าตับขับพิษไม่ได้ → คัน ผื่น หมอง เหลือง สิว ฝ้า เส้นเลือดฝอยจะมาเป็นชุด ถ้ามีอาการเหล่านี้เรื้อรัง อย่าดูแค่ผิวอย่างเดียว ต้องหันกลับมาดูตับจริง ๆ เริ่มง่าย ๆ แค่ลดหวาน มัน แอลกอฮอล์ ของทอด นอนให้พอ กินผักขม–ขับพิษ ดื่มน้ำให้ถึง และตรวจตับสม่ำเสมอ ตับดี → ผิวจะดีเองแบบยั่งยืน ไม่ต้องพึ่งแค่ครีมครับ