สำหรับวันสงกรานต์ 2569 ทุกบ้านส่วนใหญ่จะมีกิจกรรมสรงน้ำพระ นอกจากนั้น ยังมีกิจกรรมสำคัญนั่นคือการทำความสะอาดพระพุทธรูป เพื่อเตรียมสรงน้ำพระเสริมสิริมงคลต้อนรับวันสงกรานต์ หากใครยังไม่รู้ว่าจะต้องทำอย่างไร และขั้นตอนการทำความสะอาดพระพุทธรูป เตรียมสรงน้ำพระวันสงกรานต์นั้นมีอะไรบ้างเรารวบรวมมาให้แล้ว

การสรงน้ำพระ ขนบธรรมเนียมที่ถือปฏิบัติกันในช่วงเทศกาลสงกรานต์มาอย่างยาวนาน ตามความเชื่อโบราณ การสรงน้ำพระเป็นการแสดงให้เห็นถึง การเคารพและสักการะต่อ พระรัตนตรัย ได้แก่ พระพุทธ พระธรรม และพระสงฆ์ เป็นการเริ่มต้นสิ่งที่เป็นมงคลในวันปีใหม่ไทย นอกจากนี้ยังมีความเชื่อว่า การสรงน้ำพระพุทธรูปเป็นการทำความสะอาดพระที่เรากราบไหว้มาตลอดทั้งปี ช่วยให้ท่านเย็นสบายในช่วงฤดูร้อน

ขั้นตอนการสรงน้ำพระพุทธรูป

1. สวดขอขมาก่อนการเคลื่อนย้ายองค์พระ

ตั้งนะโมฯ 3 จบ ตามด้วย ระตะนัตตะเย ปะมาเทนะ ทะวารัตตะเยนะ สัพพัง อะปะราธัง ขะมะตุ โน ภันเต

ซึ่งมีคำแปลว่า กายกรรม 3 วจีกรรม 4 มโนกรรม 3 ที่ข้าพเจ้าได้ประมาทพลาดพลั้งในพระรัตนตรัย ด้วยความตั้งใจก็ดี ไม่ตั้งใจก็ดี ต่อหน้าก็ดี ลับหลังก็ดี ขอพระรัตนตรัยได้โปรดยกโทษให้ข้าพเจ้าด้วยเถิด

2. ทำความสะอาดองค์พระและสิ่งศักดิ์สิทธิ์ก่อนนำมาสรงน้ำ

ให้ใช้แอลกอฮอล์ชโลมเพื่อฆ่าเชื้อโรคก่อน แล้วใช้สำลีชุบน้ำอุ่น ลูบไล้ตามซอกต่างๆ ให้ทั่ว แล้วนำไปผึ่งลมให้แห้ง

3. เตรียมน้ำอบสำหรับสรงน้ำพระ

เตรียมน้ำสะอาดใส่ขันใบใหญ่ ใส่เครื่องหอมลงไป เช่น น้ำหอม น้ำอบ น้ำปรุง จากนั้นใส่ดอกไม้ที่มีกลิ่นหอม สีสันสวยงาม เช่น มะลิ กุหลาบ ดาวเรือง เป็นต้น และเตรียมขันใบเล็กไว้สำหรับตักน้ำสรงองค์พระ

4. จัดเรียงองค์พระและประดับโต๊ะด้วยดอกไม้

เมื่อทำความสะอาดเสร็จแล้วให้ปูผ้าขาวบางหรือผ้าสะอาด แล้วนำองค์พระจัดเรียงไว้บนโต๊ะเพื่อเตรียมทำการสรงน้ำ ประดับตกแต่งโต๊ะด้วยดอกไม้ให้สวยงาม

5. ทำการสรงน้ำพระ และสวดมนต์

คำกล่าวสรงน้ำพระพุทธรูป

ตั้งนะโม 3 จบ และกล่าว อิมินา สิญฺจะเนเนวะ โรโค โสโก อุปัททะโว นิพพันตุ สัพพะโส เอเต สุขี โหนตุ นิรันตะรัง

แปลว่า เดชะ ข้าสรงน้ำ พระชุ่มฉ่ำตลอดกาล ทุกข์โศกโรคภัยพาล อันตรธาน เป็นสุข เทอญ

หลังจากนั้นให้กล่าวคำอธิษฐาน และทำการสรงน้ำพระด้วยน้ำปรุง น้ำอบกับน้ำสะอาด และดอกไม้ที่เตรียมไว้

6. ย้ายองค์พระกลับสู่โต๊ะหมู่บูชา

หลังเสร็จพิธีทุกคนในบ้านรดน้ำครบแล้ว ให้นิมนต์ท่านกลับไปวางที่จุดเดิม เป็นอันเสร็จสิ้นพิธี

วิธีทำความสะอาดพระพุทธรูป

1. เริ่มต้นจากการปัดฝุ่นทำความสะอาดพระพุทธรูปด้วยแปรงขนนุ่ม (สามารถหาซื้อได้จากร้านวัสดุก่อสร้าง) จากนั้นปัดฝุ่นตามซอกมุมที่เข้าถึงยาก วิธีนี้เหมาะสำหรับพระที่ปิดทองด้วยเพราะช่วยให้ทองไม่หลุด หรือจะใช่ผ้าหรือฟองน้ำใหม่เช็ดทำความสะอาดองค์พระ หากมีกรอบรูปพระใช้ฟองน้ำชุบน้ำบิดหมาดๆ เช็ดให้ทั่วก็ได้

2. ถ้ามีพระเครื่องจำนวนมากให้เก็บพระเครื่องไว้อย่างเป็นระเบียบ ส่วนพระเครื่องที่เก็บไว้นานอาจมีเชื้อรา ฝ้าบางๆ ตามซอก สำหรับการทำความสะอาดนั้นแนะนำให้ใช้ขนมปังปอนด์โดยฉีกเฉพาะส่วนนุ่มๆ ของขนมปังตบเบาๆ บนเนื้อพระเครื่อง เนื้อขนมปังจะช่วยจับเชื้อราและฝุ่นที่ติดอยู่กับเนื้อพระเครื่อง หรือจะนำขนมปังห่อพระเครื่องไว้แล้วใช้ผ้าชุบน้ำหมาดๆ ห่อขนมปังนั้นอีกชั้นหนึ่งทิ้งไว้ 1-2 คืน ก่อนจะนำพระออกมาแล้วปัดเศษขนมปังออกด้วยแปรงหรือคอตตอนบัด ก่อนจะนำไปผึ่งให้แห้ง