วันที่ 17 กรกฎาคม 2569 ผศ.นพ.สุรัตน์ ตันประเวช แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านสมองและระบบประสาท โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊ก สาระสมองกับ อจ.หมอสุรัตน์ ถ่ายทอดประสบการณ์ดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง พร้อมเตือนถึงความเสี่ยงจากการดื่มแอลกอฮอล์ในปริมาณมากภายในระยะเวลาสั้น ๆ ที่อาจกระตุ้นให้เกิดภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ และนำไปสู่โรคหลอดเลือดสมองได้
ผศ.นพ.สุรัตน์ เล่าถึงเคสผู้ป่วยรายหนึ่ง โดยระบุว่า
ตื่นขึ้นมาก็เป็นอัมพาต เขาบอกอย่างนั้น
ไม่เคยคิดว่า ชายที่ออกกำลังกายเป็นประจำ กินอาหารคลีน พยายามนอนให้เพียงพอ (ยกเว้นวันที่ดูบอล) ใช้ชีวิตอย่างมีความสุข มีลูกสาววัยกำลังน่ารัก และเพิ่งพาครอบครัวไปฉลองวันครบรอบแต่งงานเมื่อเดือนก่อน จะกลายเป็นผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง
ผู้ป่วยรายนี้เป็นนักธุรกิจหนุ่มที่ดูแลสุขภาพตัวเองเป็นอย่างดี
หมอจึงสอบถามว่า มีโรคประจำตัวหรือไม่ ซึ่งเจ้าตัวตอบว่าไม่มี จากนั้นจึงถามถึงการนอนและการออกกำลังกาย ผู้ป่วยบอกว่านอนหลับเต็มอิ่ม และออกกำลังกายมากกว่ามาตรฐานของคนวัยเดียวกัน พร้อมยิ้มอย่างภูมิใจ แต่ก็ยังสงสัยว่าทำไมจึงเกิดโรคหลอดเลือดสมองได้
เมื่อสอบถามเรื่องการสังสรรค์และการดื่มแอลกอฮอล์ ผู้ป่วยตอบว่า ดื่มตามโอกาสทางสังคมทุกประมาณ 3-4 วัน เพราะต้องพบปะผู้คนจากการทำงานและทำธุรกิจ
ระหว่างพูดคุย เครื่องติดตามการเต้นของหัวใจส่งสัญญาณเตือน ก่อนพบว่าหัวใจเต้นผิดจังหวะแบบ AF ซึ่งเป็นครั้งแรกที่ตรวจพบ เนื่องจากผู้ป่วยไม่เคยมีอาการมาก่อน
หมอจึงบอกว่า นั่นคือ AF เจอต้นเหตุแล้ว ผู้ร้ายที่ทำให้คุณเป็นอัมพาต
ผู้ป่วยตอบกลับว่า แต่ไม่ได้ดื่มหนักตลอด ก่อนจะนึกขึ้นได้ว่า ก่อนเกิดอาการประมาณ 2 วัน เพิ่งไปร่วมงานเลี้ยงส่งหัวหน้า และดื่มหนักกว่าปกติ
แพทย์อธิบายว่า มีภาวะที่เรียกว่า Holiday Heart Syndrome ซึ่งเกิดจากการดื่มแอลกอฮอล์ปริมาณมากในช่วงเวลาสั้น ๆ หรือ binge drinking โดยสามารถกระตุ้นให้เกิดภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะชนิด AF ได้ภายใน 24-48 ชั่วโมง แม้ในคนที่ไม่เคยมีโรคหัวใจมาก่อน และ AF ยังเป็นสาเหตุสำคัญของโรคหลอดเลือดสมองอีกด้วย
ในใจหมอจึงนึกถึงประโยคหนึ่งว่า งานเลี้ยงส่งหัวหน้า เกือบกลายเป็นงานส่งตัวเองออกจากชีวิตเดิม
หลังจากนั้น หมอเดินออกมาพูดคุยกับภรรยาของผู้ป่วย อธิบายเรื่องการทำกายภาพบำบัดและแนวทางการฟื้นตัว เธอนั่งฟังอย่างเงียบ ๆ ก่อนจะถามคำถามที่ตอบได้ยากที่สุดว่า เขาจะกลับมาเหมือนเดิมไหมคะ
หมอไม่ได้ตอบทันที เพราะความจริงคือ ต่อให้วันหนึ่งผู้ป่วยจะกลับมาเดินได้ พูดได้ หรือกลับไปทำงานได้ ชีวิตก็จะไม่เหมือนเดิมอีกแล้ว
โรคหลอดเลือดสมองไม่ได้ทำลายเพียงเซลล์สมอง แต่ยังแบ่งชีวิตของคนออกเป็นสองช่วง คือก่อนวันนั้น และหลังวันนั้น
ผศ.นพ.สุรัตน์ ระบุเพิ่มเติมว่า เพิ่งไปร่วมประชุมวิชาการด้านโรคหลอดเลือดสมอง ซึ่งมีการพูดคุยถึงอัมพาตที่เกิดขึ้นอย่างเฉียบพลันและเปลี่ยนชีวิตของผู้ป่วยไปตลอดกาล โดยพบว่าประมาณ 1 ใน 4 หรือร้อยละ 25 ของโรคหลอดเลือดสมอง มีสาเหตุมาจากภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ
นอกจากนี้ ยังมีผู้ป่วยภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะประมาณครึ่งหนึ่งที่ไม่รู้ตัว เพราะไม่มีอาการแสดง ขณะที่การดื่มแอลกอฮอล์ โดยเฉพาะการดื่มหนักหรือดื่มแบบ binge เป็นปัจจัยเสี่ยงที่สามารถกระตุ้นให้หัวใจเต้นผิดจังหวะได้ภายใน 24 ชั่วโมง และอาจนำไปสู่โรคหลอดเลือดสมองในบางราย
เรามีความเสี่ยงอยู่ตลอดเวลา บางเรื่องเราอาจดูแลตัวเองได้ดี แต่ก็อาจพลาดในอีกเรื่องหนึ่ง
คงไม่เป็นเราหรอกน่า เป็นคำพูดที่ได้ยินอยู่เสมอ และหลายครั้งก็มักจะกลายเป็นความประมาทที่นำไปสู่เหตุไม่คาดคิด
ชีวิตเป็นเช่นนี้ โรคภัยและอุบัติเหตุมักมองหาช่องโหว่อยู่เสมอ เมื่อเราพลาด มันก็พร้อมจะเกิดขึ้นได้ ดังนั้นควรใช้ชีวิตอย่างไม่ประมาท หากไม่รักตัวเอง ก็ขอให้นึกถึงคนที่รักคุณ