เปิดประวัติ เจ้าคุณฌอน จากชาวอังกฤษ สู่สมเด็จพระราชาคณะต่างชาติองค์แรกของไทย

วันที่ 14 กรกฎาคม 2569 ราชกิจจานุเบกษา เผยแพร่ประกาศพระบรมราชโองการ โปรดเกล้าฯ สถาปนาสมณศักดิ์พระราชาคณะชั้นสมเด็จ จำนวน 8 รูป โดย พระพรหมพัชรญาณมุนี ได้รับการสถาปนาขึ้นเป็น สมเด็จพระมหาพัชรญาณมุนี สมเด็จพระราชาคณะฝ่ายมหานิกาย ซึ่งได้รับความสนใจจากพุทธศาสนิกชนเป็นอย่างมาก เนื่องจากเป็นที่รู้จักในนาม สมเด็จเจ้าคุณฌอน

สมเด็จพระมหาพัชรญาณมุนี ฉายา ชยสาโร มีนามเดิมว่า ฌอน ไมเคิล ชิเวอร์ตัน (Shaun Michael Chiverton) เกิดเมื่อวันที่ 7 มกราคม พ.ศ. 2501 ณ เกาะไอล์ออฟไวต์ ประเทศอังกฤษ เดิมมีสัญชาติอังกฤษ ก่อนจะได้รับพระราชทานพระบรมราชานุญาตให้แปลงสัญชาติเป็นไทยเป็นกรณีพิเศษ เมื่อปี พ.ศ. 2563

เมื่อวันที่ 9 มีนาคม พ.ศ. 2563 พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ พระราชทานพระบรมราชานุญาตให้ท่านแปลงสัญชาติเป็นไทยเป็นกรณีพิเศษ โดยราชกิจจานุเบกษาระบุว่า ท่านพำนักอยู่ในประเทศไทยเป็นเวลานาน เป็นพระภิกษุผู้เคร่งครัดในพระธรรมวินัย มีความแตกฉานในพระธรรมคำสอน มีบทบาทสำคัญในการเผยแผ่พระพุทธศาสนาทั้งในประเทศและต่างประเทศ รวมถึงทำคุณประโยชน์เป็นพิเศษแก่ประเทศไทยและพระพุทธศาสนา

นอกจากนี้ สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ประยุทธ์ ปยุตฺโต) ยังได้เมตตาตั้งนามสกุลภาษาไทยให้แก่ท่านว่า โพธานุวัตน์

ท่านเป็นพระภิกษุสายพระโพธิญาณเถร (หลวงพ่อชา สุภทฺโท) ที่ได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวางในด้านการเผยแผ่พระพุทธศาสนา ทั้งภาษาไทยและภาษาอังกฤษ โดยสามารถถ่ายทอดหลักธรรมได้อย่างลึกซึ้ง เข้าใจง่าย และเป็นที่เคารพศรัทธาของพุทธศาสนิกชนทั้งชาวไทยและชาวต่างประเทศ

เส้นทางการปฏิบัติธรรมเริ่มขึ้นในปี พ.ศ. 2521 หลังได้พบและศึกษาธรรมกับพระอาจารย์สุเมโธ ที่วิหารแฮมสเตด ประเทศอังกฤษ จากนั้นถือเพศเป็นอนาคาริกเป็นเวลา 1 พรรษา ก่อนเดินทางมายังประเทศไทยเพื่อฝากตัวเป็นศิษย์ของหลวงพ่อชา สุภทฺโท ณ วัดหนองป่าพง จังหวัดอุบลราชธานี

แม้จะมีพื้นฐานด้านการปฏิบัติธรรมมาก่อน แต่หลวงพ่อชายังไม่อนุญาตให้อุปสมบทในทันที โดยให้ผ่านการฝึกฝนอย่างเข้มงวด กระทั่งท่านวางความยึดมั่นและกล่าวว่า “แล้วแต่หลวงพ่อ” จึงได้รับอนุญาตให้อุปสมบทเป็นพระภิกษุในปี พ.ศ. 2523 โดยมีหลวงพ่อชาเป็นพระอุปัชฌาย์

ภายหลังได้รับความไว้วางใจให้ดำรงตำแหน่งเจ้าอาวาสวัดป่านานาชาติ ซึ่งเป็นศูนย์กลางการศึกษาพระพุทธศาสนาของพระภิกษุต่างชาติ ก่อนพ้นจากตำแหน่ง และปัจจุบันดำรงตำแหน่งเจ้าอาวาสกิตติมศักดิ์วัดป่านานาชาติ พร้อมพำนักอยู่ที่สถานพำนักสงฆ์บ้านไร่ทอสี จังหวัดนครราชสีมา