น้อยคนจะรู้ หนังสือ พจนานุกรม ที่เราใช้ ประกอบการเรียนมาโดยตลอด แท้จริงแล้ว ถูกเขียนขึ้นในคุก โดยท่านผู้นี้!

น้อยคนจะรู้ หนังสือ พจนานุกรม ที่เราใช้ ประกอบการเรียนมาโดยตลอด แท้จริงแล้ว ถูกเขียนขึ้นในคุก โดยท่านผู้นี้!

เชื่อว่าเพื่อนๆหลายคน หรือจะนับว่าทุกคนเลยก็ว่าได้ ที่เคยเรียนแล้วได้ใช้ พจนานุกรม ประกอบการเรียนมาตลอด และเราก็ต้องคุ้นกับชื่อ "สอ เศรษฐบุตร" อย่างแน่นอนเพราะท่านผู้นี้คือผู้แต่งหนังสือฉบับนี้นี่เอง วันนี้เราจึงมีเรื่องราวที่เชื่อว่าเพื่อนๆหลายคนต้องไม่ทราบมาก่อนอย่างแน่นอน ว่ากว่าจะได้ พจนานุกรม เล่มนี้มา ไม่ใช่เรื่องง่ายเลยจริงๆ โดยทางเพจ เจ้าหญิงน้อยแห่งอันดามัน ได้เผยเรื่องราวของท่านผู้นี้เอาไว้ว่า

ชื่อ "สอ เศรษฐบุตร" ใครกันละจะไม่คุ้นกับชื่อนี้ ในเมื่อเราใช้ พจนานุกรม ประกอบการเรียนมาตลอด แล้วท่านมาอยู่ที่ตะรุเตา คุกบนเกาะห่างไกลได้อย่างไร . . .

เริ่มต้นจาก สอ เศรษฐบุตร เกิดวันที่ 10 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2446 (พ.ศ. 2445 ตามการนับศักราชแบบเดิม) บิดาชื่อ นายสวัสดิ์ เศรษฐบุตร บุตรพระประเสริฐวานิช เจ้าภาษีรังนก มารดาชื่อ เกษร (บุตรขุนพัฒน์ นายอาการบ่อนเบี้ยย่านหลังวัดประยุรวงศาวาส กับ นางแจ่ม) สกุลเดิม เหมะพุกกะ

สอ เศรษฐบุตร จบ ม.8 จาก โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย ได้รับทุนคิงสกอลาชิพ (ทุนเล่าเรียนหลวง) ไปศึกษาต่อยังประเทศอังกฤษ จบปริญญาตรีเกียรตินิยม สาขาธรณีวิทยากับวิศวกรรมศาสตร์ จากมหาวิทยาลัยแมนเชสเตอร์ กลับมารับบรรดาศักดิ์เป็น "รองเสวกเอก หลวงมหาสิทธิโวหาร" ด้วยวัยเพียง 26 ปี และดำรงตำแหน่งอธิบดีกรมบัญชีกลาง

ต่อมาได้รับพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ จากพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ให้เป็นปลัดกรมองคมนตรี สังกัดกรมราชเลขาธิการในราชสำนัก

ซึ่งจุดเปลี่ยนของ ชีวิต สอ เศรษฐบุตร มาจาก การต้องโทษจองจำในคดีกบฏบวรเดช พ.ศ. 2476 จึงถูกถอดบรรดาศักดิ์ และศาลตัดสินจำคุกตลอดชีวิต ที่ เรือนจำบางขวาง ก่อนย้ายไป เกาะตะรุเตา และเกาะเต่า ตามลำดับ

ในระหว่างอยู่ในคุกบางขวาง แดน 6 ที่ห้องขังหมายเลข 38 ในวันหนึ่ง เขาก็รับทราบข่าวที่บั่นทอนความหวังที่จะได้รับการปล่อยตัว คือ ข่าวการสละราชสมบัติของพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว

สอ เศรษฐบุตร จึงใช้เวลาและความรู้ของเขาให้เกิดเป็นรายได้ ด้วยงานเขียน Dictionary งานเขียนพจนานุกรมนี้ต้องแอบทำไม่ให้ผู้คุมตรวจจับได้ มารดาของ สอ เศรษฐบุตร เป็นคนจัดการหาตำรา และเครื่องเขียนต่างๆ มาให้ นักโทษการเมืองต่างให้ความร่วมมือ

โดย สอ เศรษฐบุตร เป็นผู้บอกคำศัพท์จากมันสมองออกมาอย่างรวดเร็ว อีกคนมีหน้าที่จดลงสมุดด้วยดินสอ อีกฝ่ายทำการตรวจทานและคัดลอกใหม่ให้สะอาดสวยงาม พร้อมที่จะนำออกตีพิมพ์ ใต้เพดานที่ถูกเจาะเป็นช่องสำหรับเก็บของ เวลาในแต่ละวันจัดไว้อย่างดี ในตอนเช้าเริ่มงานเขียนพจนานุกรมตั้งแต่ 07.30 น. พักรับประทานอาหาร บ่ายเริ่มเขียนอีกครั้ง 14.30-17.00 น.

เมื่อเขียนมาได้ถึงตัว S วันหนึ่งมีคำสั่งให้ย้ายนักโทษทางการเมืองทั้ง 70 คน ไปที่เกาะตะรุเตา ที่เกาะตะรุเตาผู้คุมอนุญาตให้ปลูกกระท่อม สอ เศรษฐบุตร เลือกปลูกกระท่อมอยู่คนเดียวทำให้สะดวกขึ้นมากในการเขียนต้นฉบับพจนานุกรมฉบับห้องสมุด เมื่อเขียนต้นฉบับนี้เสร็จจึงจ้างนักโทษการเมืองคนอื่นๆ คัดลอกลงในสมุดด้วยค่าจ้างเล่มละ 1 สลึง และลงมือเขียนฉบับตั้งโต๊ะต่อ

วันที่ 21 เมษายน พ.ศ.2486 นักโทษการเมืองต้องย้ายไปที่เกาะเต่า ในระหว่างการเคลื่อนย้ายนี้มีการแวะรอรถไฟที่สถานี นักโทษได้เห็นอักษรไทยที่แปลกไป อันเกิดจากแนวคิดของจอมพล ป. พิบูลสงคราม ที่ยกเลิกพยัญชนะที่มีรากจากบาลีสันสกฤตออก

และจุดนี้ทำให้ สอ เศรษฐบุตร ได้รู้ว่า ชื่อบนปกพจนานุกรมที่พิมพ์จำหน่ายของเขาได้เปลี่ยนไปเป็น "สอ เสถบุตร" จึงได้ยึดชื่อนี้มาตลอดไม่ได้เปลี่ยนกลับ

จนกระทั่ง 20 ตุลาคม พ.ศ.2487 จึงได้รับการปล่อยตัว เมื่อมีการขอพระราชทานอภัยโทษ ในสมัยนายควง อภัยวงศ์ เป็นนายกรัฐมนตรี

เมื่อ สอ เสถบุตร อายุได้ 47 ปี จึงแก้ไขปรับปรุงพจนานุกรมของเขาและจัดพิมพ์จำหน่ายเองทั้งหมด

ในปี พ.ศ.2507 สอ เสถบุตร เขียนพจนานุกรมอีกครั้งโดยเขียนที่บ้านชายทะเล เดือนมีนาคม 2508 จึงเขียนและพิมพ์พจนานุกรม New Model Thai - English Dictionary (Library Edition) เสร็จพร้อมออกจำหน่าย และปีต่อมาพจนานุกรม New Model English - Thai Dictionary (Desk Edition) ก็ออกตามมา และได้จำหน่ายลิขสิทธิ์ทั้งหมดให้กับสำนักพิมพ์ไทยวัฒนาพานิชในที่สุด

โดย สอ เสถบุตร เสียชีวิตลงที่โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ เมื่อวันที่ 9 กันยายน พ.ศ.2513

ในภายหลัง พจนานุกรมได้รับความนิยมยกย่องจากทั่วประเทศว่าเป็นพจนานุกรมอันยิ่งใหญ่ที่สุดเท่าที่ประเทศไทยเคยมีมา และเป็นเล่มพื้นฐานให้นักเรียน นักศึกษาใช้เรียนมาหลายสิบปี จนถึงวันนี้ในรูปแบบ ออนไลน์ . . .

ปล.

ตอนเด็กอิชั้น เคยสอบวิชานึง ต้องใช้พจนานุกรม ในการเปิดหาความหมาย ซึ่ง พจนานุกรมของอิชั้น เล่มใหญ่ และหนามาก ยังเคยคิดเล่นๆแบบเด็กว่า "คนที่ทำหนังสือนี่ ต้องว่างมากเลยนะ ถึงมานั่งเขียนอะไรแบบนี้ได้หนาปึ๊กขนาดนี้"

ซึ่งพอได้ศึกษาหาข้อมูล ในระดับนึง ต้องกราบขออภัย ท่าน สอ ไว้ ณ ที่นี้ด้วยค่ะ ที่คิดแบบนั้น สิ่งที่ท่านทำได้ทำให้ประเทศพัฒนาไปข้างหน้า ประชาชนสามารถศึกษาภาษาไทยและภาษาอังกฤษได้ดีขึ้นอย่างยกระดับเพราะท่าน

ขอบคุณ ข้อมูลจาก สมาชิกพันทิป คุณหมาป่าดำ

ไม่พลาดทุกข่าวสาร รู้ลึก รู้จริงก่อนใคร ติดตามข่าวสารผ่านช่องทางไลน์ แอดมาเป็นเพื่อนกับเราได้ที่นี่

:: ร่วมแสดงความคิดเห็นกับสิ่งนี้

:: เนื้อหาข่าวที่น่าสนใจ