รู้แล้ว! สาเหตุผู้สอบติดพนักงานเทศบาล 7 คน นามสกุลเดียวกัน นายกเทศฯ แจงชัด

วันที่ 3 กรกฎาคม 2569 ที่สำนักงานเทศบาลตำบลศรีดอนชัย ต.ศรีดอนชัย อ.เชียงของ จ.เชียงราย นายศศิพงษ์ ยะฝั้น นายกเทศมนตรีตำบลศรีดอนชัย พร้อมคณะผู้บริหารเทศบาล ร่วมแถลงชี้แจงกรณีที่สื่อสังคมออนไลน์ตั้งข้อสังเกตและวิพากษ์วิจารณ์ผลการสรรหาและเลือกสรรพนักงานจ้างทั่วไป ตำแหน่งคนงาน หลังพบว่าผู้ผ่านการคัดเลือก 7 จากทั้งหมด 11 คน มีนามสกุลเดียวกันคือ วงศ์ชัย หรือ วงค์ชัย จนเกิดข้อสงสัยเกี่ยวกับความโปร่งใสของกระบวนการคัดเลือก

นายศศิพงษ์ ชี้แจงตามแถลงการณ์ฉบับที่ 1/2569 ว่า การสรรหาและเลือกสรรบุคคลเข้าดำรงตำแหน่งดังกล่าวดำเนินการตามหลักการบริหารจัดการที่ดี ยึดหลักคุณธรรม ความเสมอภาค ความโปร่งใส และสามารถตรวจสอบคะแนนได้ทุกขั้นตอน โดยมีการแต่งตั้งคณะกรรมการสอบ พร้อมกำหนดหลักเกณฑ์การให้คะแนนที่เป็นมาตรฐาน ทั้งการทดสอบภาคปฏิบัติและการประเมินความเหมาะสมกับตำแหน่งด้วยการสัมภาษณ์

สำหรับสาเหตุที่มีผู้ผ่านการคัดเลือกใช้นามสกุลเดียวกันหลายราย นายกเทศมนตรีระบุว่า เป็นผลมาจากโครงสร้างประชากรของพื้นที่ ต.ศรีดอนชัย ซึ่งมีทั้งหมด 18 หมู่บ้าน มีประชากรรวม 4,617 คน โดยเฉพาะ 4 หมู่บ้าน ได้แก่ บ้านศรีดอนชัย หมู่ 7 บ้านศรีชัยมงคล หมู่ 12 บ้านศรีชัยมงคล หมู่ 14 และบ้านศรีดอนชัย หมู่ 15 มีประชากรรวม 1,992 คน ซึ่งส่วนใหญ่เป็นชาวไทลื้อ และมีผู้ใช้นามสกุล วงศ์ชัย หรือ วงค์ชัย มากถึง 1,800 คน คิดเป็นร้อยละ 90.36 ของประชากรในทั้ง 4 หมู่บ้าน

นอกจากนี้ ตำแหน่งที่เปิดรับสมัครคือ คนงานทั่วไป เพื่อปฏิบัติงานในสำนักงานปลัด และงานป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย มีอัตราค่าตอบแทนรวมค่าครองชีพเดือนละ 11,000 บาท โดยเป็นสัญญาจ้างระยะเวลา 1 ปี ลักษณะงานต้องเข้า-ออกตามเวลาราชการ เพื่อดูแลความสะอาดและเปิด-ปิดสำนักงาน ส่งผลให้ผู้สมัครส่วนใหญ่เป็นประชาชนที่อาศัยอยู่ใน 4 หมู่บ้านรอบสำนักงานเทศบาล เพื่อความสะดวกในการเดินทาง ดังนั้น การที่ผู้สอบผ่านส่วนใหญ่ใช้นามสกุลเดียวกันจึงสอดคล้องกับสัดส่วนประชากรในพื้นที่ ไม่ได้เกิดจากผลประโยชน์ทับซ้อนแต่อย่างใด

เทศบาลตำบลศรีดอนชัยยังย้ำว่า ได้กำหนดมาตรการป้องกันการทุจริตอย่างเข้มงวด โดยห้ามผู้บริหาร สมาชิกสภาเทศบาล และพนักงานทุกคน เข้าไปมีส่วนเกี่ยวข้องกับการติวหรือจัดทำเอกสารเพื่อเอื้อประโยชน์แก่ผู้สมัครสอบโดยเด็ดขาด พร้อมเตือนประชาชนอย่าหลงเชื่อผู้ที่แอบอ้างว่าสามารถช่วยให้สอบผ่านได้ หากพบพฤติกรรมดังกล่าวสามารถแจ้งต่อนายกเทศมนตรีหรือศูนย์รับเรื่องร้องเรียนของเทศบาล เพื่อดำเนินการตามกฎหมายอย่างเด็ดขาด

ขณะเดียวกัน ได้มีการเปิดเผยที่มาของนามสกุล วงศ์ชัย ประวัติศาสตร์ท้องถิ่นของบ้านศรีดอนชัย หมู่ 15 ต.ศรีดอนชัย อ.เชียงของ จ.เชียงราย นายอินสม วงศ์ชัย อายุ 84 ปี ผู้อาวุโสของชุมชน ได้ถ่ายทอดประวัติความเป็นมาของตระกูลวงศ์ชัย ซึ่งถือเป็นตระกูลเก่าแก่และเป็นรากฐานสำคัญของชุมชนแห่งนี้

ข้อมูลประวัติศาสตร์ระบุว่า บรรพบุรุษของตระกูลวงศ์ชัยเป็นกลุ่มคนยุคแรกที่อพยพมาจากเมืองอู ในเขตสิบสองปันนา ปัจจุบันอยู่ในเขตประเทศลาว โดยมี พ่อกำนันเสนา เป็นผู้นำการอพยพ ขณะนั้นยังมีอายุเพียง 5-6 ปี กลุ่มผู้อพยพเดินทางผ่านปากน้ำดุก อ.เชียงของ ก่อนย้ายถิ่นฐานไปตามพื้นที่ต่าง ๆ เนื่องจากข้อจำกัดด้านพื้นที่อยู่อาศัย จนแตกออกเป็น 3 สาย

สายแรกตั้งถิ่นฐานที่บ้านห้วยเม็ง ต.ริมโขง อ.เชียงของ อีกสายหนึ่งตั้งใจเดินทางกลับเมืองอู สิบสองปันนา แต่เมื่อทราบข่าวการสังหารเจ้าเมืองอู จึงเปลี่ยนใจและตั้งรกรากที่บ้านป่าซาง ซึ่งปัจจุบันคือบ้านท่าฟ้า สปป.ลาว ส่วนอีกสายอพยพไปตั้งถิ่นฐานที่บ้านบ่อท่าข้าม ปัจจุบันอยู่ในพื้นที่ ต.ม่วงยาย อ.เวียงแก่น

ส่วนที่มาของนามสกุล วงศ์ชัย เกิดขึ้นในปี พ.ศ.2456 ภายหลังทางการสยามประกาศให้ประชาชนทุกคนต้องมีนามสกุล โดย พ่อหลวงชัย ผู้ใหญ่บ้านคนแรกของบ้านท่าข้าม ได้ริเริ่มตั้งนามสกุล วงศ์ชัย จากชื่อของตนเอง เพื่อใช้ร่วมกันในหมู่เครือญาติ

ต่อมาในปี พ.ศ.2492 พ่อกำนันเสนาได้นำชาวบ้านขยายพื้นที่ทำกินมายังบริเวณทุ่งสามหมอน หรือสันตักเต่า ก่อนจะย้ายมาตั้งถิ่นฐานถาวรบริเวณริมถนนใหญ่ในปี พ.ศ.2496 ซึ่งต่อมากลายเป็นบ้านศรีดอนชัยในปัจจุบัน

นายอินสม เปิดเผยเพิ่มเติมว่า ปัจจุบันชุมชนบ้านศรีดอนชัยได้ขยายตัวและแบ่งเขตการปกครองออกเป็น 4 หมู่บ้าน ได้แก่ หมู่ 7 หมู่ 12 หมู่ 14 และหมู่ 15 มีประชากรรวมกันกว่า 1,000 คน โดยประมาณร้อยละ 90 ใช้นามสกุลวงศ์ชัย

อย่างไรก็ตาม ปัจจุบันพบการสะกดนามสกุลแตกต่างกันเป็น วงศ์ชัย และ วงค์ชัย ซึ่งเกิดจากความคลาดเคลื่อนในการบันทึกข้อมูลของเจ้าหน้าที่รัฐในอดีต แต่ตามเจตนารมณ์ดั้งเดิมที่หมายถึงวงศาคณาญาติผู้ร่วมสร้างบ้านแปงเมือง ตัวสะกดที่ถูกต้องคือ วงศ์ชัย

นอกจากนี้ ในอดีตพื้นที่ดังกล่าวยังมีนามสกุลดั้งเดิมอีก 2 สกุล ได้แก่ จันต๊ะคาด และ หงษ์คำ ซึ่งสืบทอดมาจากผู้นำกลุ่มผู้บุกเบิกในอดีต แต่ปัจจุบันมีผู้สืบสกุลเหลืออยู่เพียงจำนวนไม่มาก เมื่อเทียบกับตระกูลวงศ์ชัยที่เป็นตระกูลหลักของพื้นที่ ทำให้ข้อมูลทางประวัติศาสตร์ของชุมชนสอดคล้องกับข้อเท็จจริงที่ปรากฏในผลการสอบคัดเลือกของเทศบาลตำบลศรีดอนชัยในครั้งนี้