พรรคประชาชนเปิดวงรับฟัง ผลักดันร่างกฎหมาย AI ชู 3 เสาหลัก คุ้มครองสิทธิคนทำงานสร้างสรรค์

วันที่ 26 กรกฎาคม 2569 ที่ Glowfish ชั้น 2 อาคารสาธรธานี กรุงเทพฯ ปีกวัฒนธรรมและเศรษฐกิจสร้างสรรค์ พรรคประชาชน จัดงานเสวนา ‘PROMPT THE FUTURE’ เพื่อรับฟังและแลกเปลี่ยนความคิดเห็นกับเครือข่ายศิลปิน นักวาด นักดนตรี นักเขียน ดีไซเนอร์ และคนทำงานสร้างสรรค์ เกี่ยวกับร่างพระราชบัญญัติปัญญาประดิษฐ์ (AI) เพื่อคนสร้างสรรค์ ฉบับพรรคประชาชน ซึ่งถือเป็นก้าวสำคัญในการกำหนดทิศทางอนาคตของวงการสร้างสรรค์ไทย โดยมี สส. พรรคประชาชนร่วมรับฟัง ได้แก่ ภูริวรรธก์ ใจสำราญ สส.กรุงเทพฯ เขต 12, ณพัฎน์ จิตตภินันท์กัณตา สส.กรุงเทพฯ เขต 24, สหัสวัต คุ้มคง สส.ชลบุรี เขต 7 และ กัณตภณ ดวงอัมพร สส.กรุงเทพฯ เขต 6

ภายในงานมีการเปิดเผยแนวทางของร่างกฎหมาย ซึ่งมุ่งเน้นการสร้างระบบนิเวศที่เป็นธรรม สร้างสมดุลระหว่างความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีและการปกป้องสิทธิของมนุษย์ผู้สร้างสรรค์ แบ่งออกเป็น 3 เสาหลัก ประกอบด้วย

(1) มนุษย์คือผู้ตัดสินใจ (Human in the Loop) ยึดหลักที่ว่าเทคโนโลยีต้องไม่มาแทนที่จริยธรรมของมนุษย์ ในกระบวนการตัดสินใจที่สำคัญและส่งผลกระทบต่อคุณค่าหรือสิทธิ จะต้องมีมนุษย์คอยกำกับดูแลและตรวจสอบอยู่เสมอ เพื่อรักษามาตรฐานทางจริยธรรมและปกป้องสิทธิของผู้เกี่ยวข้อง

(2) สิทธิในการปฏิเสธ (Opt-out Rights) ยึดหลักที่ว่าคนทำงานสร้างสรรค์ต้องมีอำนาจในการปกป้องผลงานของตนเอง เจ้าของผลงานมีสิทธิปฏิเสธไม่ยินยอมให้ระบบ AI ดึงผลงาน แหล่งข้อมูล หรือทรัพย์สินทางปัญญาของตนไปใช้ในการฝึกฝน AI เว้นแต่จะได้รับความยินยอมอย่างเป็นลายลักษณ์อักษร หรือได้รับค่าตอบแทนที่เป็นธรรมและเหมาะสม

(3) ป้ายกำกับ AI (AI Declaration) ยึดหลักที่ว่าผู้บริโภคและสังคมมีสิทธิรับรู้ที่มาของผลงาน กำหนดให้ผลงานใดๆ ที่ถูกสร้างสรรค์หรือมีส่วนประกอบจาก AI จะต้องมีการระบุอย่างชัดเจน รวมถึงแพลตฟอร์มหรือผู้พัฒนา AI ต้องเปิดเผยแหล่งที่มาของชุดข้อมูลที่นำมาใช้ในการฝึกฝน AI เพื่อสร้างความโปร่งใสและตรวจสอบย้อนกลับได้

ทั้งนี้ ปีกวัฒนธรรมฯ พรรคประชาชน จะนำข้อเสนอและเสียงสะท้อนจากคนทำงานในวงการไปพิจารณาเพิ่มเติมในร่างกฎหมาย นอกจากนี้พรรคยังเตรียมผลักดันให้มีการตั้งคณะอนุกรรมาธิการเพื่อศึกษาประเด็นการแก้ไขกฎหมายที่เกี่ยวข้องอย่างเป็นระบบ เพื่อให้มั่นใจว่าร่าง พ.ร.บ. AI ฉบับนี้ ตลอดจนกฎระเบียบอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง จะตอบโจทย์กับบริบทของเทคโนโลยีที่เปลี่ยนแปลงและสามารถปกป้องคนทำงานสร้างสรรค์ของไทยได้อย่างแท้จริง